Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/4928 K.2018/137

Asıl ve birleşen dava bakımından; Davacı, çocuklarına ödenen yetim aylıklarının istenmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte iadesine, ödenen ölüm aylığının iadesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının çocuklarına ödenen yetim aylıklarının davalı Kurumca davacıdan istenmesine ilişkin işleminin iptali ile yapılan kesintilerinin yasal faizi ile iadesi istemine ilişkindir. Birleşen dava ile yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin iadesini ve ölüm aylığının iadesine ilişkin işlemin iptalini, davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitini istemiştir.

Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulü ile, 2012/81 E sayılı dosya yönünden; davacının yaşlılık aylığına hak kazandığı 01/01/2010 tarihinden yönetim kurulu üyeliği ve ortaklığının devam ettiği 07/03/2012 tarihleri arasında yaşlılık aylığından sosyal güvenlik destek primi kesilmesine ilişkin işlemin yerinde olması sebebiyle bu işlemin iptaline ilişkin talebin reddine, davacının 07/03/2012 tarihi itibariyle yönetim kurulu üyeliği sona erdiğinden bu tarihten itibaren sosyal güvenlik destek primi kesintisi yapılması işleminin iptaline,

davacının çocukları ... ve ...'nun yetim aylığının kesilmesine ve 10/05/2003-29/05/2008 tarihleri arasında ödenen yetim aylıklarının yersiz ödeme olduğu yönündeki kurum işleminin iptali isteminin işlem yerinde olduğundan reddine.

Söz konusu aylıkların davacı ... ...'nun kesilmesi yönündeki işlemin iptaline ve davacıdan 01/01/2010-03/02/2012 tarihleri arasında kesilen toplam 4.854,78 TL.nin yasal faiziyle kurumdan alınarak davacıya iadesine, birleşen davanın kabulü ile, davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 01/03/1998 tarihinde vefat eden davacının murisi ... ...'ndan dolayı davacıya ve 10/05/1985 doğumlu oğulları ... ve ... ...'na 1479 sayılı Yasa kapsamında ölüm aylığı bağlandığı, her ikisinin de üniversite öğrenim belgelerini sunarak 18 yaşından sonra da ölüm aylığı almaya devam ettikleri, yine her ikisinin de ayrı ayrı 10/05/2003-01/10/2008 tarihleri arasında 1479

sayılı Yasa kapsamında Bağ-Kur sigortalısı oldukları ve Kurumun 24/03/2008 tarihli işlemi ile babalarından aldıkları ölüm aylıkları 10/05/2003 tarihi itibariyle kesilip borç çıkarıldığı, davacının oğullarına babalarından dolayı 10/05/2003-01/10/2008 tarihleri arasında ödenen aylıklar davacıya eşinden dolayı ödenen ölüm aylığından kesilmeye başlandığı, ayrıca davacının da 01/01/1996 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olduğu ve 01/01/2010 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı,

davalı Kurumun 12/12/2011 tarihli borç bildirim belgesinde, ... ...'nun hak sahibi davacı ...'nun yersiz aldığı aylıkların 08/12/2011 tarihi tarihi itibariyle 30 108,24 TL olduğunun bildirilmesine rağmen dosya kapsamında davalı Kurumun gönderdiği çeşitli yazılarda davacıya halen eşinden dolayı ölüm aylığı ödendiği ve kişi borcu ve SGDP borcu adı altında kesintiler yapıldığının bildirildiği, davalı Kurumun 11/06/2014 tarihli yazısında davacının almakta olduğu yaşlılık ve ölüm aylıklarından 01/01/2010-03/02/2012 tarihleri arasında yapılan kesinti miktarının 4854,78 TL olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesine göre Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.

Somut olayda, hak sahipleri ... ve ... ...'na babaları ... ...'ndan dolayı ödenen aylıkların davacının aylığından kesilmesine ilişkin Kurum işlemi yerinde olmadığından Mahkemece davacının hak sahipleri ... ve ... ...'na yersiz olarak ödenen aylıklar nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespitine yönelik hüküm yerindedir.

Ancak davacıya iadesine karar verilen 01/01/2010-03/02/2012 tarihleri arasında kesilen toplam 4854,78 TL nin ... ve ... ...'na ödenen ölüm aylıkları nedeniyle yapılan kesinti olup olmadığı anlaşılamadığı gibi, davalı Kurumca davacının eşinden aldığı ölüm aylığının kesilip kesilmediği de anlaşılamamaktadır.

Öte yandan, davacının maaşından kesilen SGDP kesintilerinin iadesine ilişkin bir talebi olmadığı halde Mahkemece talep aşılarak şekilde SGDP ne ilişkin hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, ... ve ... ...'na 10/05/2003-01/10/2008 tarihleri arasında ödenen aylıkların yersiz ödeme olarak kaydedilmesi nedeniyle davacının ölüm aylığından hangi tarihler arasında ve ne kadar kesinti yapıldığını tereddütsüz ortaya koymak, davacının ölüm aylığının kesilip kesilmediğini araştırmak, davacıdan talebini açıklattırarak davalı Kurumun tüm işlemlerini açıklığa kavuşturmak,hangi nedenlerle davacıya ne kadar borç çıkarıldığını ortaya koymak ve tüm delilleri birlikte değerlendirip sonucuna göre karar vermekten ibarettir. O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.