Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/5070 K.2017/6742

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum ve ... Bel. Bşk. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava; davacının, ... Belediyesi'nde 25.08.1991 – 16.01.1995 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacının 25.08.1991 – 16.01.1995 tarihleri arasında davalı ... işyerinde sürekli ve kesintisiz olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı ...'sinde 16.01.1995 – 20.02.2013 tarihleri arasında aralıksız çalışmasının bulunduğu, bordro tanıkları tarafından davacının çalışmalarının doğrulandığı, ... Belediye Encümeni'nin 08.06.1992 tarihli kararında; davacının su ve kanalizasyon işlerinde 17 gün çalışması nedeni ile kendisine mutemet eliyle ücret ödenmesine karar verildiği, davanın ilk olarak ... Belediyesi'ne karşı açıldığı, ancak 6360 sayılı Yasa gereği ... Belediye Başkanlığının da davaya dahil edildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan; davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Kuruma hizmet bildirilmeyen dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiğinin araştırılması gerekir.

Somut olayda; mahkemece davalı işyerinin bir kamu kuruluşu olduğu, davacıya yapılması gereken ücret ödemelerinin kayıtlara geçmesi gerektiği göz ardı edilerek, yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; talep edilen döneme ilişkin davalı ...'nin dönem bordrolarını dosya arasına almak ve re'sen seçilecek bordro tanıklarını dinlemek, davalı ...'den davacıya ücret ödenip ödenmediğini sormak ve ihtilaflı döneme ait ücret bordroları ile puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, ücret ödeme bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, davacının işyeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneğini Belediye'den istemek, davalı ...'de talep edilen dönemde çalışmış şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişilerini dinlemek,

davacının ihtilaflı dönemde ücretini ne şekilde aldığını araştırmak, bu konuda davacının beyanını almak, ücretini nasıl aldığını, kim tarafından nasıl ödendiğini sormak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri getirtmek, davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak, haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar etmek,

kamu kurumu olan davalı işyerinde ücret alma iddiasının yazılı belgelerle ispat edilebileceği göz önünde bulundurularak varılacak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.