Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/5239 K.2016/5441

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde 01.05.1989-10.07.2000 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum ve N.. L.. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 01.05.1989 – 10.07.2000 tarihleri arasında davalı işverenlere ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davalılar . aleyhine açılan davaların reddine, davalı aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile, davacının 01.01.1994 – 10.07.2000 tarihleri arasında kesintisiz olarak davalı 'nde çalıştığının tespitine, bu dönemde sigortasının bulunmadığı tarihlerde Şti. sigortalısı olarak tescilinin yapılmasına ve fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalılardan Şti. adına tescilli sicil numaralı işyerinin 08.05.2000 tarihinde, davalılardan adına tescilli sicil numaralı işyerinin 20.05.1996 tarihinde 560 sayılı Kanun kapsamına alındığı, davalılardan Şti. adına tescilli sicil numaralı işyerinden 01.03.1995 tarihinde, sicil numaralı işyerinden 16.05.1995 tarihinde, sicil numaralı işyerinden 19.01.1996 tarihinde, sicil numaralı işyerinden 01.07.1996 tarihinde, adına tescilli sicil numaralı işyerinden 26.6.1992 tarihinde, sicil numaralı işyerinden 08.05.2000 tarihinde,

davalılardan Şti adına tescilli işyerinden de 25.04.1997 tarihinde işe giriş bildirgelerinin verildiği ve buna bağlı olarak kesintili şekilde çalışmaların bildirildiği, ihtilaflı dönemde 1997/1. ve 2. dönemlerinde kime ait olduğu dosyadan anlaşılamayan sicil numaralı işyerinden davacı adına çalışmaların bildirildiği, ’nin sicil no’lu işyerinin 07.02.1997 – 24.04.1997 dönemine ilişkin ve sicil numaralı işyerinin de 08.05.2000 – 10.07.2000 tarih aralığına ilişkin imzalı ücret bordrolarının olduğu,

davacının 17.07.2000 tarihinde 02.1992 – 10.07.2000 tarihleri arasında çalıştığını ancak ücretini alamadığını belirterek Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına şikayette bulunduğu, bunun üzerine tutulan 05.09.2000 tarihli tutanakta; davacının çalışmalarının geçtiği işyerinin Şti. tarafından alındığı, daha sonra 08.05.2000 tarihinde işin işçiler ve tüm hak ve borçları ile Şti. ye devredildiği, işyeri kayıtlarına göre davacının 01.01.1994 tarihinde işe girdiği, işverene ait birçok işyerinde çalıştığı, 08.05.2000 tarihinde işten bildirimsiz olarak çıkarıldığının belirtildiği,

K. sayılı Dosyası üzerinde görülen davada davacının, 01.01.1994 – 10.07.2000 tarih aralığındaki çalışmalarına haksız olarak son verilmesi nedeniyle açtığı ihbar ve kıdem tazminatı ile izin alacakları davasında talepteki çalışmalara göre alacağa hükmedildiği, kararın Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından onandığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının çalışmalarının geçtiği şirketler arasındaki irtibatın araştırılmadığı, buna bağlı olarak davacının çalışmalarının kesintili olup olmadığı ve buna göre hak düşürücü sürenin geçip geçmediğinin tartışılmadığı, imzalı ücret bordrolarının olduğu dönemlerdeki eksik çalışmalarının da tamamlandığı, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarının getirtilerek resen tanık araştırılarak beyanı alınmadan davacı tanıklarının beyanları ile yetinildiği, buna göre eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği görülmüştür.

Yapılacak iş; davalı şirketler arasında organik bağ olup olmadığını ve ihtilaflı dönemde davacı adına çalışma bildirilen işyerleri arasındaki irtibatı araştırmak, buna göre davacının çalışmalarında kesinti meydana gelip gelmediğini ve buna bağlı olarak hak düşürücü sürenin dolup dolmadığını bildirilen çalışmaları da göz önünde bulundurarak dönem dönem tartışmak, davalı işverenlerin her bir işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını getirtmek, ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak,

bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, imzalı ücret bordrolarındaki imzaların davacının eli ürünü olup olmadığını davacıya sormak, davacının imza inkârı halinde bu bordrodaki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığına dair imza incelemesi yaptırmak, imzanın davacının eli ürünü olması halinde bordroda yer alan süre kadar aksi halde tespit edilen duruma göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Şti.'nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.