Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/5280 K.2016/4611

Davacı, kesilen yetim aylığının yeniden bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının Kurum tarafından 5510 Sayılı Yasa 56/b maddesi gereğince kesilmiş bulunan yetim aylığının yeniden yasal faizi ile bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Dairemizin bozma ilamına uyulmak suretiyle Mahkemece, davanın hükümde yazılı olduğu şekilde kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık; davacının boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşama olgusunun yöntemince tespit edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Kanunun " Gelir ve aylık bağlanmayacak haller" başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci(son) fıkrasında düzenlenerek 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Fıkrada "eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar 96. madde hükümlerine göre geri alınır" düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28/04/2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 56.maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda, eylemi olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

506 sayılı Kanunun 130. maddesinde, bu maddenin uygulamasında teftiş, kontrol ve denetleme yetkisine sahip olanlar tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu ve aynı şekilde 5510 sayılı Kanunun 59. maddesinde ".... Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurların görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir."

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının babasının 1986 tarihinde öldüğü annesinin 2001 tarihinde öldüğü, davacının 2004 yılında boşandığı, davacıya 2004’ten tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı, 26.02.2010 tarihli "Sosyal Güvenlik Kontrol Memurluğu Raporu" doğrultusunda davacının boşandığı eşiyle birlikte fiilen yaşadığının belirlenmesi üzerine ölüm aylığının kesildiği, komşu olan tutanak tanığının Sosyal Güvenlik Kontrol Memuruna bu adreste davacı ve eşinin ailece 14 yıldır birlikte yaşadıklarını söylediği, duruşmada bu beyanından 2-3 gün gelirdi şeklinde vazgeçtiği, davacının eski eşinin nüfus idaresindeki adresinin 12.04.2011 tarihinde Burdura nakil ettiği, anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, bozma ilamına rağmen yeterli araştırma yapılmadan karar verildiği anlaşıldığından, davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşayıp yaşamadığının belirlenmesi için davacının adresi ile eşkii eşinin Burdur adreslerinde ayrı ayrı her iki adresin komşu binalarının kapıcı, yönetici ve oturanları arasında zabıtaca konu hakkında bilgisi olabileceklerin belirlenerek beyanlarına başvurmak, bu adreslerde kimin ikamet ettiğinin muhtarlıklardan sorularak, bu adreslerdeki konutların ev sahiplerinin kim olduğu,

davacı ve eski eşinin kiracı olup olmadığını araştırmak, davacının ve eski eşinin adreslerindeki konutun su, elektrik ve doğalgaz aboneliğinin kim adına kayıtlı olduğunu sormak, medula sisteminden her ikisinin hastane kayıtlarını getirtmek, boşandığı eşinin çalıştığı yerlerin belirlenmesi için hizmet cetvelinin işyeri tescil kayıtları ekli olarak getirtilmek suretiyle toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacının boşandığı halde eşiyle fiilen birlikte yaşayıp yaşamadığı hiçbir kuşku ve tereddüte yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlendikten sonra sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.