Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/5932 K.2017/8063

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ve davalılardan Kurum vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı şirket nezdinde 17/04/2006-29/05/2009 tarihleri arasında geçen çalışmalarına ilişkin olarak Kurum'a eksik olarak bildirilmiş olan gerçek sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile “davacının davalı işveren yanında çalışmış olduğu süre içerisinde 2009 yılı Mayıs ayında 27 günlük prime esas kazanç tutarının brüt 1.180,73 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine”, karar verilmiştir.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200. maddesi) belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin hukuksal geçerliliği haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar içinse tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa da tanık dinletilmesi mümkündür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davacıya ait hizmet cetvelinde 28/04/2006-29/05/2009 tarihleri arasında geçen hizmetlerin asgari ücret düzeyinde Kurum'a bildirildiği, ihtilaf konusu döneme ait davalı işyerine ait dönem ve davacı adına düzenlenen ücret bordrolarının getirtildiği, ücret bordrolarında davacıya ait atılı bir imzanın yer almadığı, kesinleşmiş işçilik alacaklarına yönelik dava dosyasının getirtildiği, davacıya ait işyeri şahsi dosyasında yer alan yıllık izin formlarında davacının “Memur” ve “Müşteri Temsilcisi” olarak görev yaptığı kaydının yer aldığı,

yapılan ücret araştırması neticesi Türkiye İstatistik Kurumu'ndan alınan yazı cevabı ile 2006 yılı Kasım ayı itibariyle diğer yardımcı sınıfta çalışan emsal personelin ortalama brüt 1.412 TL ücret alabileceğinin Mahkeme'ye bildirildiği, yargılama esnasında alınan bilirkişi raporlarının dosyaya sunulduğu, duruşmalarda tanık dinlenmediği ve kesinleşmiş işçilik alacağı dava dosyasında belirlenen net ücret tutarının brütü, son ay (2009/05.ay) ücret tespitinde esas alınarak bu ay dışında kalan aylar bakımından Kurum kayıtlarının esas alınması gerektiği sonucu ile Mahkemece yazılı şekilde hükmün kurulduğu anlaşılmaktadır.

Davacı işçi, davalı işyerinde nitelikli işçi olarak çalıştığını ileri sürmektedir.

Nitelikli ve tecrübeli bir işçinin, yaptığı işin özelliğine göre asgari ücret üzerinden ücret alması, hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu durumun belirlenmesi halinde, işveren tarafından asgari ücret üzerinden düzenlenen belgelerin aksinin kanıtlanamayacağı düşünülemez.

Somut olayda, davacının davalı işyerindeki görevinin her türlü şüpheden uzak bir biçimde belirlenmeden, kesinleşmiş işçilik alacağı dava dosyasında yer alan kayıt ve belgelerin ücret tespiti davasında tek başına esas teşkil edemeyeceği gözetilmeden kurulan hüküm hatalı olmuştur. Öte yandan Mahkemece davacının gerçekten davalı nezdinde nitelikli işçi olarak çalıştığının tespit edilmesi halinde hükümde kabul edilen son hizmet ayı ücretinin asgari ücrete oranlamak suretiyle asgari ücretin kaç katı olduğu belirlenerek bulunan asgari ücretin katı üzerinden davacının reddolunan hizmet dönemi yönünden de almış olduğu ücretlerin her bir ay için hesaplanılarak tespit edilmesi gerekir iken yazılı şekilde kurulan hüküm hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş, ihtilaf konusu dönem bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurmak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak, işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, davacının eğitim durumunu, asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığı belirlendiği takdirde Mahkemece hükümde tespitine karar verilen son hizmet ayı ücretinin,

asgari ücretin kaç katı olduğu belirlenerek, bu kat üzerinden talep edilen diğer hizmet dönemi yönünden almış olduğu ücretlerin her bir ay için hesaplanılarak çıkacak sonuca göre karar bir vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı ve davalı taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.