Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/6219 K.2016/14530

Davacı, Kurum tarafından taşınmazlar üzerine konulan haczin kaldırılmasına, sorumlu tutulan dönemlere ilişkin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının taşınmazlara konan haczin kaldırılması ile ilgili dönemlere ilişkin prim borçlarından dolayı sorumlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına başlatılan takipte, davaya konu Kurum'un prim borçlarına ilişkin olarak düzenlenen 2011/13277 sayılı ödeme emrinin en eski tarihli borç döneminin 2010/03.ay, en yeni tarihli borç döneminin 2010/11.ay dönemine ait olduğu, ödeme emirlerinin davacıya tebliğ edilemediğinin Kurum tarafından Mahkeme'ye bildirildiği, 18/03/2014 tarihinde davacıya ait taşınmaz kaydına doğrudan ihtiyatî haciz şerhinin işlendiği, davacının dava dışı Kurum borçlusu... Sosyal Hizmetler ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'nde 10/10/2008-28/07/2011 tarihleri arasında Yönetim Kurulu Üyesi olarak görevinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanaklarını oluşturan, 506 sayılı Yasa’nın 80/12. maddesinde; sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkililerinin Kurum'a karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları,

5510 sayılı Yasa'nın 88. maddesinde de Kurum'un sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanun'da belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcilerinin Kurum'a karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir.

Yerleşmiş Yargıtay uygulamaları ile öğretide kabul edildiği üzere "üst düzey yönetici" kavramından anlaşılan şirketin mali ve idari konularında tek başına emir ve tasarruf yetkisine sahip özel şekilde kendisine yetki verilen kişidir. Türk Ticaret Kanunu'nun 317. maddesine göre anonim şirketlerde şirketi yönetmek ve temsil etmek yönetim kuruluna aittir.

Anonim şirkette primlerin ödenmesinden müteselsilen sorumlu üst yönetici ve yetkiliden söz edebilmek için primlerin tahakkuk ve ödenmesinde yetkili üst düzey yönetici olması, yönetim kurulu başkanı, başkan yardımcısı gibi unvan taşıması veya temsil ve ilzam yetkisine sahip yönetim kurulu üyesi olması gerekir.

Öte yandan; süresinde ödenmeyen prim ve diğer kurum alacaklarının bizzat kurumca cebren takip ve tahsil edilebileceği 5510 sayılı Yasa'nın açık hükmü gereğidir. Cebren tahsil ve takip esasları 6183 sayılı Yasa'da gösterilmiştir.

Söz konusu kurum alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Yasa'nın uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde alacaklı sigorta Müdürlüğü'nün bulunduğu yer İş Mahkemesi'nin yetkili olduğu, 6183 sayılı Yasa'nın 58/1.maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın ödeme emrine karşı tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebileceği bildirilmiştir.

Bu 7 günlük itiraz süresi hak düşürücü süre olup süreyi geçiren borçlunun artık menfi tesbit, istirdat gibi aynı konuda hiçbir mahkemede dava açması mümkün değildir. Çünkü 6183 sayılı Yasa'da İİK.'nun 72.maddesine koşut bir hüküm yer almamaktadır. 6183 sayılı Yasa İİK.'na nazaran özel bir yasa olup uygulama önceliğine sahiptir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.4.2001 gün ve 2002/21-201-297, 24.3.2004 gün ve 2004/10164-170 sayılı kararları)

Hal böyle olunca Kurum tarafından yürütülen takibe konu borç yönünden , davacının dava dışı Kurum borçlusu... Sosyal Hizmetler ve Dış Ticaret Anonim Şirketi 'nin üst düzey yöneticisi olup olmadığı, pirim borcunun doğduğu tarihte şirketin pirim ve vergi işlemlerini doğrudan yürütme ve bu alanda emir ve direktif verme yetkisinin bulunup bulunmadığının tespiti önem arz etmektedir.

Davanın diğer yasal dayanaklarından olan “ihtiyati haciz” müessesi, 6183 sayılı Kanun'un 13 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borcu alacaklarıyla muayyen ikametgahı bulunmayan, mal kaçıran yada kaçan, hileye başvuran borçluların vadesi gelmemiş para borcundan doğan alacakları temin bakımından alacaklıya talep hakkı tanıyan ve şartların varlığı halinde borçlunun yedinde yada üçüncü kişide bulunan malları ve hakları üzerine konulan bir nevi güçlendirilmiş tedbirdir.

İhtiyati haciz kesin hacze dönüşmediği sürece hacizli malın paraya çevrilerek borcun tahsiline olanak vermeyeceği yasanın açık düzenlemesinin gereği olup, ödeme emrinin tebliği ve takibin kesinleşmiş olması şartları aranmamaktadır.

Somut olayda; davacının Kurum borçlusu dava dışı ... Sosyal Hizmetler ve Dış Ticaret Anonim Şirketi 'nde dava konusu 2010/3-11 .aylar prim borçlarının tahakkuk ettirildiği dönemde Yönetim Kurulu Üyesi olması nedeniyle Kurum borçlarından dolayı sorumluluğuna gidilebilecektir. Bununla birlikte ihtiyati haciz uygulaması için ödeme emrinin tebliğ edilmiş olması şartı aranmadığından Kurum işlemi yerinde olup Mahkemece bu ilkeler çerçevesinde yapılacak değerlendirme ile sonuca gidilmesi gerekir kurulan hüküm hatalı olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacı ve davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.