Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/6384 K.2016/13796

Davacı, 1986 yılından itibaren dava tarihine kadar... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 1986 Tarihinden itibaren 2926 sayılı Kanun’a göre.... sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece; davacının 01.12.1995 – 30.11.1996 ve 01.10.1997 – 30.09.1998 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespitine, davacının diğer dönemlere ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı Kurum tarafından 25.04.2011 tarihinden itibaren .... sigortalısı olarak tescil edildiği, davacının teslim ettiği ürünlerden 1996/Kasım ve 1997/Eylül aylarında prim kesintisi yapıldığı, davacının 17.10.1986 – 27.01.1999 tarihleri arasında kooperatif ve 25.04.2011 tarihinden beri de devam eden ziraat odası kaydı bulunduğu, dosya kapsamından davacının anılan prim kesintilerinden başka prim ödemelerinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurum'un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde,...’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

....sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması ya da ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.

Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Yasa'nın 58. maddesiyle 5510 sayılı Yasa'ya aşağıdaki geçici 54. madde eklenmiştir.

Geçici 54.maddesinin 2. fıkrasında; “...4 üncü ve 7 nci maddeler ile 2926 sayılı Kanun'un 2 nci, 5 inci ve 9 uncu maddelerine göre kayıt ve tescili yapılanların, sigortalılık tescil ve sürelerine esas tarımsal faaliyetleri ile ilgili kurum ve kuruluş üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine sigortalılıkları geçersiz sayılarak iptal edilenlerin, tescillerinin yapıldığı tarihten 31/12/2010 tarihine kadar geçen sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla,

4 üncü maddenin birinci -fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır. Ancak, tevkifat kesintisine binaen geriye dönük yapılan tescillerden, tevkifatın yapıldığı tarihte ziraat odası kaydı bulunmayan, daha sonra geriye dönük tesis edilen kayıtlar geçerli kabul edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Somut olayda; dosya kapsamından davacının 1995/Kasım ve 1997/Eylül aylarındaki prim kesintilerinden başka devam eden yıllarda ürün teslimi veya prim kesintisi bulunmadığı, ayrıca prim ödemesinin de olmadığı, prim kesintilerinin yapıldığı tarihlerde ziraat odası kaydı da bulunmadığı, bu itibarla geçici 54. maddeden de yararlanmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılacak iş; davacı temyizi bulunmadığı da göz önünde bulundurularak davacının, 01.12.1995 – 30.11.1996 ve 01.10.1997 – 31.12.1997 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespitine karar vermekten ibarettir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.