Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/6637 K.2017/884

Davacı, 01.09.1994-01.07.2007 tarihleri arasında zorunlu ... Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, 6552 sayılı Yasadan yararlandırılmasına, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacının temyizine gelince; dava, davacının 01.09.1994-01.07.2007 tarihleri arasında ... Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile 6552 sayılı Yasa kapsamında yapılandırmadan yararlandırılmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddi ile “davacının kurumca kabul edilen süreler haricindeki ... Bağ-Kur sigortalılığının tespiti talebinin reddine; Kurumca kabul edilen süreler açısından 6552 sayılı yasa hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespitine; yaşlılık aylığı bağlanması talebinin reddine” karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

... Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması yada ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. ... Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.

Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı Kurum tarafından davacının 01.09.1994- 31.12.1994; 01.05.1996-31.12.1998; 01.07.2000-31.12.2002; 01.04.2008-31.12.2008 tarihleri arasında ... Bağ-Kur sigortalısı kabul edildiği, davacının 1994 yılı ağustos ayında; 1996-1997-1998-2000-2001-2002 yıllarında verdiği ürünlerden tevkifatın yapıldığı ve 2007 yılında ... AŞ ... şirketine verdiği üründen kesinti yapıldığının 25.05.2011 tarihli yazı ile bildirildiği ancak tevikfat tarihinin belli olmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, mahkemenin ürün teslimi ya da tevkifatın olmaması sebebi ile salt tanık beyanına göre sigortalılık kazanılamayacağı yönündeki görüşü yerinde ise de yukarıda açıklandığı üzere davacının 1994 yılından 2002 yılına kadar bir yıllık boşluklar dışında sürekli prim tevkifatı bulunduğu anlaşıldığından bu yıllarda kesintisiz olarak ... Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir. Ayrıca davacının 2007 yılında ürün tesliminin bulunduğu, tevkifatın da yapıldığı ancak tevkifatın yılın hangi ayına ilişkin olduğunun belirlenmediği, tevkifat tarihinin belirlenerek bu tarihi takip eden aybaşından itibaren talep tarihi göz önünde bulundurularak sigortalılık kazandığının kabul edilmesi gerekirken aksine hüküm kurulmuş olması da isabetsizdir.

Yapılacak iş, davacının davalı Kurumca kabul edilen süreler dışında 01.09.1994 tarihinden 31.12.2002 tarihine kadar kesintisiz ... Bağ-Kur sigortalısı olduğunu kabul etmek, 2007 yılındaki tevkifat tarihini araştırarak belirlemek ve tevkifat tarihini takip eden aybaşından itibaren talep tarihini göz önünde bulundurarak sigortalı olunduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı şartlarını belirlenen sigortalılık süresine göre değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.