Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/6689 K.2017/10165

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.02.2000-01.07.2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava; davacının davalı işyerinde 01.02.2000 ile 01.07.2011 tarihleri arasında çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulü ile 23.10.2015 tarihli bilirkişi raporu baz alınarak toplamda 3353 gün davacının hizmetinin tespitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Nitekim, davacının bazı çalışmalarının harcama pusulası düzenlenerek resmi kayıtlara intikal ettirildiği de tartışmasızdır. Davacının ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmi kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır.

Kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır. Ayrıca, davacının çalıştığı kazı alanında bir dönem ODTÜ adına çalışma yapıldığı belirtildiği halde ODTÜ adına çalışma yapılıp yapılmadığı araştırılmadan, yapılmış ise bu dönemin dışlanması gerektiği dikkate alınmaksızın karar verilmesi hatalıdır.

Yapılacak iş, davalı işyerinden davacıya ücret ödenip ödenmediğini sormak, davalı işveren nezdindeki ihtilaflı döneme ait ücret tediye bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, ücret ödeme bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, davacının işyeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneğini işyerinden istemek, işveren kuruluşun davacı ile ilgili yetkili şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişileri ile özellikle kazı koordinatörü olan... yi dinlemek, davacının ihtilaflı dönemde ücretini ne şekilde araştırmak,

bu konuda davacının beyanını almak, ücretini nasıl aldığını, kim tarafından nasıl ödendiğini sormak, açıklamasını istemek, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri getirtmek, davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar etmek, kamu kurumu olan davalı işyerinde ücret alma iddiasının yazılı belgelerle ispat edilebiliceği göz önünde bulundurmak, ayrıca kazı çalışmalarında ODTÜ adına çalışma yapılıp yapılmadığını tespit etmek,

ODTÜ adına çalışma yapıldıysa hangi dönemlerde ODTÜ hangi dönemlerde ... adına çalışma yapıldığını belirlemek, ODTÜ adına çalışma yapıldığı dönem için ilgili bakanlık aleyhine hüküm kurulamayacağını dikkate almak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.