Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/7042 K.2017/9816

Davacı, 506 Sayılı Yasa'nın 60/C-b maddesi gereğince yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, almış olduğu aylıklardan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, yaşlılık aylığını kesen Kurum işleminin iptali ile davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile Davacının 15/03/2005 tarihinden itibaren 506 sayılı yasanın 60/C-b maddesine göre yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti talebinin reddine, davacının ödenen yaşlılık aylıklarından dolayı kurumca tahakkuk ettirilen 18.305,12 TL borçtan sorumlu olmadığının tespiti ile kurumun işleminin bu yönden iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Maliye Bakanlığı'nın 29/04/2003 tarihli yazısında davacı hakkında.. Hastanesi Sağlık Kurulu tarafından düzenlenen 21/03/2003 tarihli sağlık kurulu raporunun ...

Kurulunca incelendiği ve adı geçenin çalışma gücünün %44 kaybettiğine karar verildiği, davacının ücretlendirilmesinde anılan rapor tarihinden tibaren 193 sayılı Gelir Vergisi kanununun 3239 sayılı kanunla değişik 31. maddesine göre 3. derece sakatlar için uygulanan sakatlık indiriminden faydalanması gerektiğinin bildirildiği, 02/03/2005 tarihli tahsis talebi üzerine davacıya 15/03/2005 tarihinden itibaren 3207 gün SSK, 540 gün askerlik borçlanması toplam 3747 gün üzerinden 506 sayılı Yasanın 60/c madddesi gereğince yaşlılık aylığı bağlandığı,

Gelir İdaresi Başkanlığı'na yapılan bir ihbar nedeniyle davacının özür durumunun tespiti amacıyla sevkedildiği ... Fakültesi Hastanesi Ortopedi ve Tarvmatoloji Anabilim Dalı'nın 12/04/2006 tarihli raporunda %30 oranında özür durumuna göre çalışma gücü kaybı mevcut olduğunun, ...Hastanesi Başhekimliği'nin 11/01/2007 tarihli özürlü sağlık kurulu raporunda tüm vücutta %18 fonksiyon kaybı bulunduğunun bildirildiği, ...

Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 03/04/2007 tarihli raporunda çalışma gücü kayıp oranı %15 olarak belirlendiği ve davalı Kurumca davacıya bağlanan aylığın başlangıç tarihi itibariyle kesilerek, ödenen aylıkların davacı adına borç olarak kaydedildiği, .... İhtisas Dairesi'nin 09/12/2009 tarihli raporunda davacının tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %13 düzeyinde kaldığınının, ...

Genel Kurulu'nun 14/04/2014 tarihli raporunda 11/10/2008 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlandığında şu anki yaşına göre %31, 14/01/2012 tarhili Resmi Gazete de yayınlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine %33.4 oranında özürlü olduğunun bildirildiği,...

İhtisas Dairesi'nin 19/11/2014 tarihli raporunda da aynı tespitlere yer verilip, özürlülük başlangıç tarihinin 18/04/2006 olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

193 sayılı gelir vergisi kanunun 31/1. Maddesinde; Çalışma gücünün asgari % 80’ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat, asgari % 60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat, asgari % 40’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılarak aynı maddenin 2. Fıkrasındaki oranlarda indirime gidileceği, 3l/son maddesinde ise Sakatlık derecelerinin tespit şekli ile uygulamaya ilişkin esas ve usuller...bu konuda müştereken hazırlanacak bir yönetmelik ile belirleneceği düzenlenmiştir.

Öte yandan, 506 sayılı Yasa'nın 121. maddesi "Bu kanun gereğince bağlanacak gelir veya aylıklar ve sağlanacak yardımlar, nafaka borçları ve bu Kanunun 80 inci maddesine göre takip ve tahsili gereken alacaklar dışında, haciz veya başkasına devir ve temlik edilemez.

Ancak, yanlış ve yersiz ödendiği anlaşılan her türlü gelir, aylık ve sigorta yardımları 84 üncü maddenin son fıkrası saklı kalmak kaydıyla, ilgililerin sonraki her çeşit istihkaklarından kesilmek suretiyle geri alınır. Kurumun genel hükümlere göre takip hakkı saklıdır.

Ölüm geliri ve aylıklarından yapılan yersiz ödeme tutarları, yersiz ödenmiş olan gelir ve aylıkların kesilmesi nedeniyle aynı dosyadan gelir ve aylık ödemesi yapılan diğer hak sahiplerine Kurumca yapılması gereken gelir ve aylık ödeme tutarları nazara alınmak suretiyle tespit edilecek Kurum zararı esas alınarak tahsil edilir. Ancak, diğer hak sahiplerinden itirazda bulunanların hisseleri bu fıkra uygulamasında hariç tutulur." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, Mahkemece, ...'nca davacının çalışma gücünün % 44 kaybettiğine karar verildiği, davacının ücretlendirilmesinde anılan rapor tarihinden tibaren 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 3239 sayılı Kanunla değişik 31. maddesine göre 3. derece sakatlar için uygulanan sakatlık indiriminden faydalanması gerektiğinin bildirildiği 29/04/2003 tarihindeki yasal düzenlemeye göre çalışma gücünün yüzde kaç oranında kaybetmiş olduğu yönünde araştırma yapılmadan davacının 15/03/2005 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa'nın 60/c-b maddesine göre yaşlılık aylığı talebinin reddi yerinde olmadığı gibi 506 sayılı Yasa'nın 121. maddesi

değerlendirilmeden objektif iyiniyet kurallarına göre davacının tahakkuk ettirilen borçtan sorumlu olmadığı gerekçesiyle Kurum işleminin bu yönden iptaline karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş,....'nca davacının çalışma gücünün % 44 kaybettiğine karar verildiği, davacının ücretlendirilmesinde anılan rapor tarihinden tibaren 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 3239 sayılı Kanunla değişik 31. maddesine göre 3. derece sakatlar için uygulanan sakatlık indiriminden faydalanması gerektiğine ilişkin işlem tarihi olan 29/04/2003 tarihindeki yasal düzenleme tespit edilip bu tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri çerçevesinde 29/04/2003 tarihinde davacının çalışma gücünün yüzde kaçını kaybettiği ...dan alınacak rapor ile belirlenip sonucuna göre davacının tahsis talep tarihinde 506 sayılı Yasa'nın 60/c maddesi uyarınca

yaşlılık aylığı şartlarına haiz olup olmadığını tespit etmek, yaşlılık aylığı şartlarının oluşmadığının anlaşılması halinde ise 506 sayılı Yasa'nın 121. maddesi de değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

...