Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/7282 K.2017/9938

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işyeri nezdinde 01/05/2007-15/10/2007, 01/06/2008-30.11.2008 ve 15/05/2009-10/12/2010 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davacıya ait hizmet cetvelinde 15/06/1993-30/06/1994 tarihleri arasında dava dışı işyerince davacı adına Kurum'a hizmet bildiriminde bulunulduğu, davacının başkaca 4/a kapsamında sigortalı hizmetinin bulunmadığı, davalı işyerinin tescilsiz olduğu, davalıya ait herhangi bir büyükbaş-küçükbaş hayvan kaydının bulunmadığı, davalının kamu personeli olduğu,

yapılan zabıta araştırması neticesi Köy Azası olan ... tarafından “ Köyünde çobanlık işini ve davacının yaptığı, sigortalı olarak çalışıp çalışmadıklarının tespit edilemediği,, davacının ise davalıya ait hayvanlara baktığı, şahısların çobanlık yaptıklarına dair herhangi bir belge ve kaydın olmadığının beyan edildiğinin tutanağa bağlanmak suretiyle Mahkeme'ye bildirildiği, alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda davacı ve davalı tanıkları ile kamu tanıklarının dinlendiği, yetersiz ve çelişkili tanık beyanları ile sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; tespite konu döneme ilişkin olarak zabıta araştırması ile davacının çalışmasını bilebilecek nitelikte veya komşu mahalle ahalisinden, komşu tarla sahiplerinden olan kişiler ile veya civarında veteriner hekimler odasına kayıtlı olan veteriner hekimlerden davalıya ait hayvan sürüsünün bakım ve tedavisi hizmetinde bulunmuş veteriner hekimin tespit edilerek bu kişilerin beyanlarına başvurmak ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınarak araştırmayı genişleterek gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Öte yandan dava, 6552 sayılı Kanun'dan önce 15.10.2012 tarihinde açılmış olup anılan Kanun'un 64. maddesi gereğince davalı Kurum'un davanın açıldığı tarihte fer'i müdahilliği söz konusu değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.