Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/7537 K.2018/543

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum ile Milli Eğitim Bakanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 03/05/2005-16/10/2005 ve 01/11/2005-06/04/2009 tarihleri arasında davalı işverenlere ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacı ... kızı ... TC Kimlik Numaralı ...'in davalı ve dahili davalılara ait ... sicil numaralı iş yerinde 03/05/2005-16/10/2005 ve 01/11/2005-06/04/2009 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 18/10/2005-01/11/2005 tarihleri arasında davalılardan ... İnş. Taah. ...... Ltd.

Şti.'ye ait ... sicil numaralı işyerinden hizmet bildirimlerinin yapıldığı, davacının Kuruma verdiği 12/09/2005 tarihli şikayet dilekçesinde davalı işyerinde 15/06/2005 tarihinde çalışmaya başlamasına rağmen sigortasının yapılmadığını beyan ettiği, davalı işyerinde 17/10/2005 tarihinde Kurum tarafından gerçekleştirilen denetim esnasında sigortasız çalıştırıldığı anlaşılan iki kişinin tespitinin yapıldığı, davacının bu denetim esnasında imzaladığı Durum Tespit Tutanağında 17/10/2005 tarihinde çalışmaya başladığını beyan ettiği, yapılan tespite göre davacı adına 17/10/2005 tarihinde 1 günlük daha hizmet bildiriminin yapıldığı, ...

İnş. Taah. ...... Ltd. Şti.'ye ait ... sicil numaralı işyerinin 15/06/2005 tarihinde kanun kapsamına alındığı, ... İnş. Taah. ...... Ltd. Şti.'ye ait ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinin 10/08/2008 tarihli Valilik onayı ile ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi olarak diğer davalı şirket olan ... ..... Ltd.

Şti.'ye devredildiği, tanık beyanlarından tanıkların çalıştığı dönemde davacının davalı işyerinde çalıştığı, tanıklardan ...'ın 17/10/2006 tarihinden itibaren davalı işyerinde çalışmalarının bulunduğu, buna göre davacının 17/10/2006 tarihinden sonraki çalışmalarının sabit olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Somut olayda, davacının davalı şirketlere ait olan ve özel eğitim veren bir okul niteliğinde bulunan işyerinde çalıştığı anlaşıldığından Milli Eğitim Bakanlığına husumet yöneltilerek aleyhine olacak şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur. Ayrıca, davacının çalıştığı okul işyerinin ilk olarak davalılardan ... İnş. Taah. ...... Ltd. Şti.'ye ait olduğu, 10/08/2008 tarihli Valilik onayı ile ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi olarak diğer davalı şirket olan ... ..... Ltd. Şti.'ye devredildiği anlaşıldığından dava konusu ettiği dönem boyunca hangi tarihler arasında hangi işveren yanında çalıştığını açıklar şekilde infaza elverişli bir hüküm kurulmaması da doğru olmamıştır.

Bununla birlikte, davacının 17/10/2005 tarihinde davalı işyerinde yapılan fiili denetim esnasında imzaladığı Durum Tespit Tutanağında 17/10/2005 tarihinde çalışmaya başladığını beyan etmesi sebebiyle bu beyanın davacı açısından bağlayıcı olduğunu da gözönünde bulundurmak ve dosya kapsamında alınan tanık beyanlarından 16/10/2006 tarihinden sonraki çalışmalarının sabit olduğu anlaşılmakta ise de bu tarihten önceki çalışmalarının tespiti bakımından daha başka tanıkların beyanlarının alınması gerekmektedir.

Yapılacak iş, davalı ... yönünden husumet nedeniyle davanın reddine karar vermek, diğer davalılar yönünden ise davacının 17/10/2005 tarihinde işyerinde çalışmaya başladığına yönelik fiili denetim esnasındaki imzalı beyanını da dikkate alarak 16/10/2006 tarihinden önceki dönem bakımından bu dönemin bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, davalı şirketler arasında işyerinin devredilmesi durumu söz konusu olduğundan davacının hangi tarihler arasında hangi işveren yanında çalıştığını belirten infaza elverişli ve açık bir hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ... vekili ile davalı SGK vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.