Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/7874 K.2017/138

Davacı, 25/02/1999 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 23/06/2011 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 25/02/1999 tarihinei takip eden günden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 23/06/2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Dairemizin 28/01/2014 tarih, 2013/11827 E. 2014/1381 K. sayılı bozma ilamı üzerine Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının 01/12/1995-31/12/1995 ile 01/11/2002-31/12/2004 ile 01/01/2007 - 31/12/2007 tarihleri arasındaki dönemde Tarım Bağ-kur sigortalısı olduğunun tespitine, davacının emeklilik talebinin davalı kurumca değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından Mahkemece davacının 25/02/1999-23/06/2011 tarihleri arasındaki dönemde 2926 S.K. Uyarınca zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 23/06/2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine ilişkin 19/03/2013 tarihli 2012/71 E.- 2013/109 K. numaralı bir önceki hüküm Dairemizin 28/01/2014 tarih, 2013/11827 E. 2014/1381 K. sayılı ilamı ile bozulduğu, Mahkemece bozmaya uyulduğu halde, bozma gereği yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Mahkemece uyulmasına karar verilen bozma ilamında da belirtildiği üzere, Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Öte yandan, HMK' nın 26. maddesi gereğince, Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.

Somut olayda, davacının 01/01/1996-19/09/1996 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 16/06/1994-25/06/1995 ve 20/09/1996-25/02/1999 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında Esnaf Bağ-Kur sigortalılığının bulunduğu, Esnaf Bağ-Kur sigortalılığının sona erdiği 25/02/1999 tarihinden sonra davacının teslim ettiği ürünlerden prim kesintisi yapılmadığı,

Mahkemece uyulmasına karar verilen bozma ilamında açıkça prim kesintisini takip eden aybaşından itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlatılabileceği belirtilmesine rağmen 03/10/2002 ve 08/12/2006tarihleri ürün teslimleri nedeniyle davacının 01/11/2002-31/12/2004 ve 01/01/2007-31/12/2007 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti hatalı olduğu gibi, davacı tarafından 25/02/1999 tarihini takip eden günden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti talep edildiği halde,

talep aşılmak suretiyle 01/12/1995-31/12/1995 tarihleri arasında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın davanın reddi yerine yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.