Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/8287 K.2017/10122

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, 20/06/20008 tarihli iş kazası sonucu sigortalının vefatı nedeniyle eş ve çocuklarının maddi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl ve birleşen davalar dikkate alınarak, davacı eş lehine 144.607,35 TL, davacı çcouk ... lehine 1.364,80 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, davacı çocuk Volkan Samet’in maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; sigortalı ...’ın davalı Ada Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına devrolan Adana İl Özel İdaresinde iş makinesi operatörü olarak çalışırken çalıştığı makinenin şarampole yuvarlanması neticesinde vefat ettiği, olayın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edildiği, olayın gerçekleşmesinde müteveffanın %30 müterafik kusurunun bulunduğu, hesap bilirkişiden alınan 22/09/2014 tarihli raporda davacı eşin 84.720,44 TL maddi tazminat alacağının hesap edildiği çocukların ise maddi tazminat alacaklarının karşılandığının tespit edildiği,

davacı vekilince bu rapora dayanılarak davanın ıslah edildiği, mahkemece asgari ücretteki artışların rapora yansıtılması için alınan ek raporda davacı eşin 144.607,35 TL, davacı çcouk ...’ın 1.364,80 TL maddi tazminat alacağının bulunduğunun tespit edildiği akabinde davacı vekilince açılan ve iş bu dosya ile birleşen davada davaı vekilinin maddi tazminat istemini bu rapora göre arttırdığı, mahkemece ek rapora itibar edilerek karar verildiği anlaşılmıştır.

Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.( HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

Somut olayda; davacı vekilinin 22/09/2014 tarihli hesap raporunu benimseyerek, maddi tazminat alacağını bu raporda belirtilen miktar doğrultusunda ıslah etmesi ile tavan zarar belirlenmiş olup, davalı lehine bu hesap raporunda beliritilen miktar bakımından usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Bu halde birleşen davanın davalının usuli kazanılmış hakkına aykırı olduğu gözetilerek reddi gerekirken, birleşen davada istenilen miktarları da kapsar şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilnin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.