Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/9090 K.2017/148

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1994-2007 yılları arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalıya ait işyerinde 1994-2007 tarihleri arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Dairemizin 24/06/2014 tarih, 2013/13822 E. 2014/14863 K. Sayılı bozma ilamı üzerine Mahkemece davanın yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda, Mahkemece 28/03/2013 tarihinde 2008/1247 E. - 2013/288. sayılı karar ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalılar vekilleri tarafından süresinde temyiz edildiği, Dairemizin 24/06/2014 tarih, 2013/13822 E. - 2014/14863 K. sayılı kararı ile; "davacı adına davalıya ait işyerinden sigortalı çalışma bildirilmediği, davacının 07/11/2007-04/01/2008 tarihleri arasında dava dışı işyerinde çalışmasının bulunduğu, davalı adına tescilli 506 sayılı Yasa kapsamında işyerinin bulunmadığı, davalının 05/01/1998-31/12/2000 ve 01/01/2004-31/12/2007 tarihleri arasında tornacılık faaliyeti nedeniyle vergi kaydı bulunduğu,

dinlenen tanıkların komşu işyeri tanıkları olmadığı ve bir kısım tanıkların davacının kebapçı arabasıyla kebapçılık yaptığını beyan ettikleri ve böylelikle çalışma olgusunun tam ve her türlü şüpheden uzak bir şekilde ortaya çıkarılmadan sonuca gidildiğinin" belirtilerek, yapılacak işin "... ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davalının vergi kaydı bulunmayan dönemlerde işyerinin faal olup olmadığını ve davacının işe giriş - çıkış ve çalışma sürelerini net belirlemek, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya koymak" olduğunu belirtilerek hükmün bozulduğu ve Yerel Mahkemece bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde ; bozma ilamının gerekleri yerine getirilmeden ve özellikle resen komşu işyeri tanıkları araştırılıp beyanlarına başvurulmadan, davacının bildirdiği tanıkların yetersiz beyanları ile sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; ... ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp resen tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davalının vergi kaydı bulunmayan dönemlerde işyerinin faal olup olmadığını ve davacının işe giriş - çıkış ve çalışma sürelerini net belirlemek, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.