Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/9276 K.2017/4875

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının ve sigortalı hizmet başlangıcının 01.11.1981 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava; davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.11.1981 olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı yanında 01.11.1981 tarihinde işe başladığını bildiren 04.06.1982 varide tarihli işe giriş bildirgesi bulunduğu, dosya içerisinde dönem bordroları ve ücret bordrolarının bulunmadığı, her ne kadar zabıta tarafından bildirilen adreste işyerinin bulunmadığından bahisle komşu işyeri tanığı tespit edilemediği bildirilmişse de; araştırma yapılan adresin işverene ait adres olduğu, ancak davacı tarafından işverene bağlı olarak ... bir inşaatta çalıştığının beyan edildiği, mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Öte yandan; ihtilaf tarihinde geçerli olan 506 sayılı Yasa'nın 60/G maddesi; “ Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak, bu tarihten önceki süreler için ödenen Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir. ” hükmünü içerirken yine aynı yasanın Geçici 54. maddesinde; “ 01/04/1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60 ıncı maddenin (G) fıkrası hükmü uygulanmaz.” hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda; davalı işyerine ait dönem ve ücret bordroları dosya arasına alınmadan, bordro tanıkları ile komşu işyeri tanıkları dinlenilmeden, resmi kayıtlara göre bordro tanığı ya da komşu iş yeri tanığı olduğu tespit edilmeyen tanık anlatımına göre sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davalı işyerine ait dönem ve ücret bordroları getirtmek, davalı Kurum tarafından davalının “ Posta Cad. Menderes Han No: 10/17 adresindeki işyerinin sicil numarasının ...0898 olarak bildirildiği, ancak dosyada mevcut işe giriş bildirgesindeki sicil numarası ...2956 olduğu dikkate alınarak bu yönde de araştırma yapmak, bordro tanıklarının adresleri tespit edilemediği ya da beyanları ile yetinilmediği takdirde, davacının çalıştığını beyan ettiği Erzurum'daki inşaatın adresini tespit ederek komşu işyeri tanıklarını belirlemek, böylece tüm deliller birlikte değerlendirilip 506 sayılı Yasa'nın 60/G maddesini dikkate alarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.