Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/9337 K.2017/1328

Davacı, aile konutu şerhi bulunan taşınmaza eski eşi davalı ...'in şirket borçlarından dolayı konan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava nitelikçe, aile konutu şerhi bulunan taşınmaza davacının eski eşi davalı ...'in şirket borçlarından dolayı konan hacizlerin kaldırılması istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle ... ve ... İl Müdürlüğü aleyhine açılan davanın reddine, Ümraniye Vergi Dairesine açılan davanın ise yargı yolu yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; davacı ile davalı ...'ın açtıkları boşanma davasında 06.10.2009 tarihinde hacze konu ...

Mah. 194. pafta, 3246 ada, 12 parselde bulunan 13 nolu bağımsız bölüme "aile konutu şerhi" konulduğu ve boşanma davasının 03.11.2009 tarihinde sonuçlandığı ve kararın 28.01.2010 tarihinde kesinleştiği, boşanma ilamı ile ilgili taşınmazın davacıya devrine karar verildiği ancak devir işleminin ilgili Kurum tarafından gerçekleştirilmemesi nedeniyle davacının tapu iptal ve tescil davası açtığı ve temyiz edilmeksizin kesinleşen 10.09.2014 tarihli mahkeme kararı doğrultusunda taşınmazın davacı adına tesciline karar verildiği,

davalılar ...İl Müdürlüğü tarafından davalı ...'ın prim borçlarından ötürü 20.01.2010, 20.06.2011 ve 06.03.2013 tarihlerinde taşınmaz üzerine haciz konulduğu, uyuşmazlığın da aile konutu şerhi bulunan taşınmaza haciz konulup konulmayacağı hususunda çıktığı anlaşılmaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 194/1. maddesine göre; “Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz”. Bu madde hükmü ile aile konutu şerhi konulmuş olmasa da eşlerin birlikle yaşadıkları aile konutu üzerindeki fiil ehliyetleri sınırlandırılmıştır. Sınırlandırma aile konutu şerhi konulduğu için değil, zaten var olduğu için getirilmiştir. Bu sebeple tapuya aile konutu şerhi verilmese bile o konut aile konutu özelliğini taşır. Anılan madde hükmü ile getirilen sınırlandırma, emredici niteliktedir. Dolayısıyla bu haktan önceden feragat edilemeyeceği gibi eşlerin anlaşmasıyla da ortadan kaldırılamaz ve açık rıza ancak “Belirli olan” bir işlem için verilebilir.

Türk Medeni Kanununun 193. maddesi ile eşlerin birbirleri ve üçüncü kişilerler olan hukuki işlemlerinde özgürlük alanı tanınmış olmakla birlikte Türk Medeni Kanununun 194. madde hükmü ile eşlerin aile konutu ile ilgili bazı hukuksal işlemlerinin diğer eşin rızasına bağlı olduğu kuralı getirilerek eşlerin hukuki işlem özgürlüğü, "Aile birliğinin" korunması amacıyla sınırlandırılmıştır. Buna göre, eşlerden biri diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.

Hukuk Genel Kurulunca da, eşlerden birinin diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutunun devredilemeyeceği ve aile konutu üzerindeki hakların sınırlandırılmayacağı benimsenmiştir (HGK. 15.4.2015 gün, 2013/2-2056 esas, 2015/1201 karar).

4721 Sayılı TMK'nun 705/1. maddesinde ise; "Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal, kamulaştırma halleri ile kanunda öngörülen diğer hallerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hallerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır." yasal düzenlemesi mevcuttur.

Hukuk Genel Kurulu'nun 07.04.2004 tarih ve 2004/12-210 E., 2004/208 K. sayılı kararında da açıklandığı üzere, taşınmazın borçlunun borcu nedeniyle haczedilebilmesi için haciz tarihinde borçlu adına kayıtlı olması zorunludur.

Somut olayda,Kadıköy 5. Aile Mahkemesi'nin 06.10.2009 tarihli ara kararı gereği taşınmaza aile konutu şerhi konulduğu ve kararın 28.01.2010 tarihinde kesinleştiği, haczin ise şerh tarihinden sonra konulduğu, haciz tarihi itibari ile taşınmazın tapudaki malikinin davacı olduğu anlaşılmakla davanın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.