Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/9408 K.2017/9560

Davacı, davalı borçlunun ... 2014/7348 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına ve % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, 01.05.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalı yakınlarının itirazın iptali niteliğinde önceki davada hüküm dışı kalan bakiye maddi zararlarının tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, ... dairesinin 2014/7348 sayılı takibine vaki itirazın kısmen iptali ile takibin davacı ... için 36.745,87 TL, .... için 5.863,55 TL,... için 11.988,73 TL asıl alacak üzerinden devamına, faiz talebi yönünden takibin davacı ... için kaza tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 22.850,90 TL faiz alacağı, Davacı .... için kaza tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 3.646,32 TL faiz alacağı, ...için asıl alacağın kaza tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 7.455,35 TL faiz alacağı üzerinden devamına, davacı tarafın faiz ile ilgili fazlaya ilişkin talebinin reddine,

aynı takipte toplam 54.598,15 TL asıl alacağın takip tarihi olan 23/03/2014 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, asıl alacağın %20 oranında 10.919,63 TL icra inkar tazminatı davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, taraflar arasındaki onanarak kesinleşen ...'nin 2007/942 Esas 2010/282 Karar sayılı tazminat istemli dava sonucunda davacı ... için 98.666,60 TL maddi, davacı... için 12.989,66 TL maddi, davacı ...için 24.003,95 TL maddi tazminata dair kurulan hükmün davalı tarafın temyizi üzerine davalı yararına bozulduğu, bozma sonrasında aldırıln hesap raporu sonucunda davacıların maddi zararlarının daha yüksek belirlendiği, taleple bağlı kalınarak yüne aynı tutarlarda maddi tazminatlara hükmedildiği ve hükmün onandığı anlaşılmaktadır.

Usuli kazanılmış hak kurumu davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

--/--

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, bir çok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır, mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usuli kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır.

Yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda davacı tarafın ...'nin 2007/942 Esas 2010/282 Karar sayılı hükmünü temyiz etmediği dikkate alınarak belirlenen tazminat tutarlarının davalı yararına usuli kazanılmış hak oluşturduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.