Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/9497 K.2017/10708

Davacı, davalı işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 26/06/2006 - 08/04/2015 tarihi arasında davalı işverenin yanında hizmet aktiyle kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, 26/06/2006 tarihinin üzerinden 5 yıllık hak düşürücü sürenin 31/06/2011 tarihinde dolduğu, bu tarihten önce işveren tarafından kuruma aylık prim ve hizmet belgesinin verilmediği gerekçesiyle hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme sonucu varılmıştır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri gereği bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilmeyen sigortalılar, çalışmalarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse bu çalışmaların Kurumca dikkate alınacağı belirtilmiştir.

Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de, çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işveren Ziraat Odasına ait getirtilen karar defterlerinde davacının çalışmasına ilişkin değişik tarihlerde kararların alındığı, davacının, davalı işveren tarafından çiftçi olarak işe giriş bildirgesi ile 15.01.2010 tarihinde başlayan ... Bağkur kaydının bulunduğu devamla 03.06.2014 -08.04.2015 tarihleri arasında da davalı işveren tarafından bildirilen hizmetlerinin olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, 5 yıllık hak düşürücü sürenin hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak dikkate alınmadığı ve uyuşmazlık konusu dönemde davalıya ait karar defterleri, bordro tanıkları, komşu işyeri tanıkları, ücret bordroları, puantaj kayıtları incelenip davacının ... Bağkur bildirimi öncesinden gelen ve kesintisiz devam eden çalışmaları tespit edilirse ... Bağkur bildirimi dikkate alınmadan kesintisiz hizmetinin tespiti gerekeceği dikkate alınmadan eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidildiği görülmektedir.

Yapılacak iş;yukarıdaki açıklamalara ışığında işin esasına girilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.