Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/1092 K.2017/9123

: 2-...

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 01.01.1987 ile 12.03.1987 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne,01.01.1987-12.03.1987 tarihleri arası 72 gün,günlük brüt 1.540,00 TL ücretle 506 sayılı Kanuna tabi çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı adına 01.01.1987 tarihinde 305264 sicil numaralı ... işyerinden verilen işe giriş bildirgesinin 29.01.1987 tarihinde kurum kayıtlarına intikal ettiği,hizmet cetvelinde davalı işyerinden Kuruma bildirilen çalışması bulunmadığının görüldüğü, 305264 sicil numaralı ... işyerinin 01.07.1980-31.12.1995 tarihleri arasında oto tamiri işinden kanun kapsamında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece verilen 22.10.2014 tarihli davanın kabulüne dair karar, Dairemizin 2015/880 Esas, 2015/19799 Karar sayılı ilamı ile davalı işyerinin sicil numarasını da belirterek ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını Kurumdan istemek,dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak,komşu işyeri tanıklarını araştırmak,daha önce dinlenen tanıkların hizmet cetvelinde 1987 yılında çalıştıkları görülen 489049 ve 267431 sicil numaralı işyerlerinin kurumda tescilli adresini dosyaya ekleyerek bu tanıkların komşu işyeri tanığı olup olmadığını denetlemek gerektiği belirtilerek bozulmuş ve mahkemece bozma

ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de, bozma ilamının gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Bozma ilamından önce ,mahkemece dönem bordrolarının davalı Kuruma müzekkere yazılarak istendiği, ...'nun 06.05.2013 ve 03.10.2013 tarihli cevabi yazısında,unvanı verilen işyerine kurum kayıtlarında rastlanmadığı, sicil numarası verilerek istenirse cevap verileceği belirtilmiştir.Bu nedenle bozma ilamında, mahkemeden sicil numarası da belirtilerek Kurumdan dönem bordrolarının istenmesi gerektiğinden söz edilmiştir.Ancak, mahkemenin davalı işyerinin sicil numarasını belirtmeden, bu defa davalının ikamet adresini yazarak dönem bordrosunu istediği görülmektedir.

Hizmet tespiti davalarının niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği açıktır. Çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında dinlenen tanıkların öncelikle davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu nedenle davalı işverenin Kuruma uyuşmazlık konusu dönemde bordro verip vermediği hususunda daha dikkatli araştırma yapılması ve bordro tanığı bulunması halinde öncelikle bordro tanıklarının dinlenmesi gerekmektedir.

Öte yandan, bozmadan önce dinlenen davacı tanıklarından Zekariya Açıkel'in hizmet cetvelinde tespiti istenen 1987 döneminde 489049 sicil nolu işyerinde ve ...'in 267431 sicil numaralı işyerlerinden bildirilen çalışmaları bulunduğu ve bu tanıkların davalı işyerine yakın mesafede komşu işyerinde çalıştıklarını belirterek davacının 1987 yılındaki çalışmasını doğruladığı ,ancak bozma ilamında bu tanıkların komşu işyeri tanığı olup olmadığı, dolayısıyla beyanlarına değer verilip verilemeyeceğini denetlemek için kurumdan ... ile ...sicil nolu işyerinin 1987 tarihinde kayıtlı adreslerinin araştırılması istenmişse de bu araştırmanın da yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece ,davacının asgari ücretle çalıştığı kanaatini belirten bilirkişi raporuna göre karar verilmişse de ,hükümde günlük brüt 1.540,00 TL ifadesinin de kullanılması infazda tereddüt yaratabilecek niteliktedir.

Yapılacak iş, dairemize ait önceki bozma ilamı doğrultusunda işlem yapmak üzere; davalı 305264 sicil numaralı ... unvanlı işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını işyeri sicil numarasını ayrıca belirterek Kurumdan istemek,dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak,bordroların Kuruma verilmediğinin anlaşılması veya bordro tanıklarına ulaşılamaması durumunda,... ,zabıta,emniyet aracılığıyla işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları, yoksa işyeri sahiplerini araştırıp tespit etmek,

mahkemece daha önce dinlenen tanıkların hizmet cetvelinde 1987 yılında çalıştıkları görülen işyerlerinin kurumda tescilli adresini dosyaya ekleyerek bu tanıkların komşu işyeri tanığı olup olmadığını denetlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

...