Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/2062 K.2017/8002

Davacı, 3201 sayılı yasaya göre Kurum'un, borçlanma tarihinden geriye doğru giderek borçlanılan süreyi intibak ettirmesi sebebiyle aylığın eksik hesaplandığını, 06/11/1983 ilk sigorta başlangıç tarihinden itibaren borçlanılan süreyi ileriye doğru yürütülerek hesaplanarak yeni aylığın saptanması, her ay için eksik ödenen miktarın ay be ay yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir

B)Davalı Cevabı :

Kurum vekili; hak düşürücü süre ve zaman aşımı itirazında bulunmuş, 01.11.1983 tarihinin Türkiye'de ilk sigortalılık giriş tarihi olarak esas alınarak yaşlılık aylığının bağlandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Mahkemenin; 3201 SY ya göre yapılan borçlanmalarda borçlanılan sürelerin hangi dönem için sigortalıya hizmet olarak mal edilmesi konusunun maaş hesabını birebir etkileyen faktörlerden olduğu, aylık hesap sisteminin 31/12/1999 öncesi ve sonrasında farklı olduğu, bu sebeple davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğu, hamilelik sebebi ile 05/09/1983 den itibaren yurt dışında çalışmaya başlayıp, 18 yaşını 06/11/1983 tarihinde doldurmuş olup , 5002 gün borçlanma yaptığı, Kurumun bu borçlanmayı vatandaşlığı kaybettiği 14/01/2003 den geriye doğru giderek davacıya mal ettiği, böylece borçlanılan sürenin bir kısmı 2000 yılı sonrasına kaydedildiği, gerekçesine dayandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı vekili; borçlanma talep dilekçesinde talep edilen süre, gün sayısı borçlandırılmasına rağmen, kısmi ödeme halinde, borçlanılan sürenin tahakkuk cetvelindeki en son tarihten geriye doğru gidilerek tespit edileceği gerekçesiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

.../...

E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu;kısmi borçlanma halinde bu sürelerin hangi tarihlere mal edileceği konusunda yasal bir düzenleme bulunmamakta, 06.11.2008 tarihinde yürürlüğe giren Yurt dışında Geçen Sürelerin Borçlandırılmasına ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik'in 12. maddesinin 1. fıkrasında; başvuru sahibince borçlanmak istenilen süre belirtilmişse belirtilen sürenin, belirtilmemişse belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere borçlanmak istediği gün sayısının esas alınacağı belirtilmiş, 5510 sayılı Kanun'un 41. maddesinin son fıkrasına göre ise.

01.10.2008 tarihinden sonraki sürelere ait borçlanmaların ise ilgili aya mal edileceği düzenlenmiştir.

Davacının, Almanya rant sigortasına giriş tarihi ve 18 yaşı gözetilerek, 06.11.1983 tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olarak aylık bağlamada esas alınmasış görünmesine karşın, kısmi borçlanma sonucu bedeli ödenen sürenin; anılan tarihten itibaren ileriye doğru mal edilmesi halinde; sigortalıya sağlanacak aylık tutarını olumlu etkileyecek olması ve Kurumun bu lehine durum konusunda sigortalıyı bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle esastan reddine karar vermiştir

F)Temyiz :

Davalı vekili, hakdüşürücü, zamanaşımı itirazında bulunarak, talep dilekçesinde talep edilen süre, gün sayısı borçlandırılmasına rağmen, kısmi ödeme halinde, borçlanılan sürenin tahakkuk cetvelindeki en son tarihten geriye doğru gidilerek tespit edileceği gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmuştur

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 Sayılı Yasa'nın 5. maddesinde;

“Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır.

Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir.” hükmü yer almaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 06/11/1965 tarihinde doğduğu,15/01/2003 tarihinde izinle Türk vatandaşlığını kaybettiği, eylül 2013 tarihinde 5510 sayılı yasanın 4/1- a maddesi kapsamında 5 gün hizmeti olduğu,davacı borçlanma talep dilekçesinde yurtdışı hizmetlerimin/sürelerimin tamamı kutucuğunu işaretlediği, Kurumun 06/11/1983 -14/01/2003 tarihleri arası 6909 gün borçlanma tahakkuk ettirdiği, davacının 07/09/2015 tarihinde kısmi ödeme(5002 gün) yaptığı,itirazı kayıtta bulunmadığı, Kurumun 15.01.2003 tarihinden itibaren 5002 günü geriye doğru giderek borçlanılan süreyi intibak ettirdiği, davacının 10/09/2015 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, 01/10/2015 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır

3201 sayılı Yasa'nın 5. maddesinin 1. fıkrasına göre; Kurum'ca yapılan borçlanma tahakkuk işlemi yerinde olduğu gibi Kurum'ca düzenlenen borçlanma cetvelindeki süreye ait borçlanma bedelinin herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan ödenmesi karşısında eldeki davanın reddi gerekirken kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.

.../..