Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/2558 K.2018/7838

Dava, davacının davalı Üniversite nezdinde 04/09/2006-14/11/2009 tarihleri arasında tam zamanlı olarak sigortalı çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı:

Davalı Üniversite vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunmuş, davacının Üniversitede kısmi zamanlı öğrenci olarak çalıştırıldığını, normal eğitim-öğretim süresi içerisinde öğrenim görüyor olmak şartını taşımadığından 14/11/2009 tarihinde çalışmasının sona erdirildiğini, kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerin bu çalışmalarından ötürü işçi olarak kabul edilmediğini, davacının bunu kabul ederek işe başladığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri Müdahil Kurum vekili; davanın reddini istemiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı:

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 04/09/2006 ile 14/11/2009 tarihleri arasında davalı Üniversite'de 462 gün asgari ücretli çalışmasının olduğunun tespitine karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Davacı vekili, tespit hükmünün talepleriyle örtüştüğünü, kısmi red sebebiyle aleyhe vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin yersiz olduğunu belirtmek suretiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili, husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, davacının 28.8.2006 tarihli dilekçesiyle 2547 sayılı Kanunun 46. Maddesince kısmi zamanlı öğrenci olarak çalışma talebinde bulunduğunu, bu şekilde çalıştığını, sadece iş kazası ve meslek hastalıkları sigorta priminin yaıtrıldığını, bu öğrencilerin yasa gereği işçi olarak kabul edilemeyeceklerini, tanık ifadelerinde yer alan ve davacının bir tarihten sonra "yarım gün", "günde üç saat" çalışıldığına dair beyanların dikkate alınmadığını belirtmek suretiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Feri Müdahil SGK vekili, davacının uzun vadeli sigortalı dallarında çalışmasının bulunmadığını, Kurum kayıtlarının resmi belge niteliğinde bulunduğunu, tanık anlatımlarının çelişkili olduğunu belirtmek suretiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince “ tanık anlatımlarında davacının bir dönem "memur gibi", "büro elamanı olarak" çalıştığına dair beyanlarda bulunulmuş ise de, ilgili büroda bu şekilde bulunuşun münhasıran hangi hizmeti görmek için gerçekleştirildiği belirgin değildir.

2005 yılında kaydolup 2013 yılında mezun olduğu Açık Öğrenim fakültesinde öğrenci olmanın, derslere devam zorunluluğunda bulunmamanın verdiği görece rahatlıkla, aslında ilgili sözleşmelerde yer alan "haftada otuz saati geçmemek üzere çalışma" koşuluna aykırı şekilde, hizmet akdinin unsurlarını taşımayan büroda bulunuşun, davacının çalışmalarının kısmi zamanlı olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği, zaten davacı hakkında bildirimlerin buna göre yapıldığı, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında kaldığı kabul edilmelidir” gerekçesine dayanılarak sonuç olarak;

“davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/ 1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, davalı ve fer'i müdahil vekillerinin istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne, ... 1.İş Mahkemesinin 08.11.2016 gün ve 2014/896 Esas, 2016/1142 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yerine, davanın reddine” şeklinde karar verilmiştir.

F)Temyiz:

Davacı vekili tarafından sunulan dilekçe ile davalı Üniversite nezdinde tam zamanlı olarak geçen çalışmalarının ilk derece mahkemesi yargılamasındaki tanık ve bilirkişi raporlarınca sabit olduğu, aynı işyerinde çalışan işyeri çalışanları hakkında birbirinden farklı olarak kurulan mahkeme kararlarının hukukun eşitliği ilkesini zedelediği özet olarak belirtilerek kurulan hükmün bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosya içindeki kayıt ve belgelerden; davalı Rektörlük tarafından davacı adına, 04.09.2006-14.11.2009 tarihleri arasında geçen hizmet sürelerinin 30 günün altında, kısmî olarak Kurum'a bildirildiği, davalı Rektörlük ile davacı arasında 01.07.2007-30.06.2008, 01.07.2008-30.06.2009, 01.07.2009-30.06.2010 tarihleri arasında çalışmayı öngören kısa zamanlı öğrenci iş sözleşmelerinin imzalandığı, nizalı dönemde taraflar arasında yapılan hizmet sözleşmelerinde;

“sigortalının 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 46. maddesi ile 4728 Sayılı Katma Bütçeli İdareler 2002 mali yılı Bütçe Kanunu'nun 8.C maddesi uyarınca iş kazaları ve meslek hastalıkları primi ödenmek suretiyle kısmi zamanlı olarak çalıştırılacaktır” şeklinde açıklamanın yer aldığı, ayrıca “haftada toplam 30 saati geçmemek üzere çalışmış süre/saat kadardır”denilmek suretiyle çalışma süresinin belirlendiği, getirtilen nizalı dönem ücret bordroları ile puantaj kayıtları üzerinde davacının atılı imzalarının yer almadığı, alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda kamu tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, kamu tanık beyanlarından nizalı dönem içerisinde davacının davalı Rektörülük tarafından tam zamanlı “Büro Elemanı” olarak çalıştırıldığı, 2547 sayılı Kanun'un 46/son maddesi hükmü gereği kısmi zamanlı olarak çalıştırılmadığı açık olup ilk derece Mahkemesince verilen “davanın kısmen kabulü” kararı yerindedir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesince yeniden verilen “davanın reddi” kararı bozulmalıdır.

(M)

MUHALEFET ŞERHİ

Davacı 2006 Eylül ile 2009 yılı Kasım ayları arasında ... Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesinde sürekli çalıştığının tespiti istemi ile dava açmıştır. Yapılan yargılama sonucunda yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ... 11. Bölge Adliye Mahkemesince davacı tarafın istinaf isteminin reddine, davalı ve feri müdahil Kurumun istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir. Davacı tarafın temyiz başvurusu üzerine ... 11. Bölge Mahkemesinin kararı Dairemizin katılmadığımız çoğunluk görüşünce usul ve yasaya aykırı bulunarak bozulmuştur.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 46. maddesinin son fıkrasında “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından burs verilmekte olan veya burs alma şartlarını taşıyanlara öncelik verilmek suretiyle hizmetlerine ihtiyaç duyulan öğrenciler, öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumlarında kısmi zamanlı olarak geçici işlerde çalıştırılabilir. Bu şekilde kısmi zamanlı olarak çalıştırılan öğrenciler, bu çalışmalarından dolayı işçi olarak kabul edilmez...” denilmektedir.

Bu kapsamda çalışan öğrenciler işçi olarak kabul edilmeseler de iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulaması kapsamında sigortalı sayılırlar.

İş kazası ve meslek hastalığı sigorta kollarından sağlanan haklar; sigortalıya geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi, sürekli iş göremezlik halinde sürekli iş göremezlik geliri bağlanması, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölüm halinde hak sahiplerine ölüm geliri bağlanması, cenaze ödeneği ödenmesi, hastalık ve analık hallerinde de kanunda sayılan diğer sosyal sigorta yardımlarının sağlanması olarak sıralanabilecektir.

Bu durumda davacının çalışmalarının kısmi zamanlı olduğu ve yukarıda yapılan belirlemeler ışığında, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında kaldığı kabul edilmelidir.

Yapılan yargılama ve toplanan deliller neticesinde ... 11. Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar usul ve yasaya uygun olup onanması gerektiğinden çoğunluk görüşüne katılmamaktayız. ... ... Muhalif Üye Muhalif Üye