Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/2743 K.2018/6664

Davacı, Kurumca ilişiksiz belgesinin verilmesi amacıyla yapılan asgari işçilik ön değerlendirmesi sonucunda tebliğ ve tahsil edilen bedelin faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Dava, davalı Kurumca ilişiksizlik belgesinin verilmesi amacıyla yapılan asgari işçilik ön değerlendirmesi sonucunda davacıya tebliğ ve tahsil edilen 400.240,60 TL'nin ödeme tarihi olan 20/02/2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesi istemine ilişkindir.

Dairemizin 16/04/2015 tarihli, 2014/10623 E. 2015/8204 K. sayılı bozma ilamına uyan Mahkemece yapılan yargılma sonucunda davanın kısmen kabulü ile, 382,837,48 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı ... Yapı Mühendislik İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi'nin ... ili ... ilçesi Yaşamkent Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde dükkan ve apart konut olmak üzere yapı inşaa ettiği, yapı ruhsatında 4-A sınıf ve grubunda olduğu belirtilmesine rağmen, Kurumca yapılan ön değerlendirme işleminde yapının 5-A sınıf ve grubunda olduğu kabul edildiği, inşaat işyerinin 16/05/2008-16/12/2011 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, davacı şirketin 17/02/2012 tarihinde tebliğ edilen 390,129,98 TL prim ve 11.149,21 TL gecikme zammı (29/02/2012 tarihi itibariyle) olmak üzere toplam 401.279,19 TL'yi erken ödeme imkanı ile 20/02/2012 tarihinde ihtirazi kayıt ile 400.240,60 TL olarak ödediği anlaşılmaktadır.

Bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Somut olayda, Dairemizin 16/04/2015 tarihli, 2014/10623 E. 2015/8204 K. sayılı bozma ilamında " Kurumca yapılan ön değerlendirme işleminde yapının 5-A sınıf ve grubunda olduğu kabul edilmesine karşın yapı ruhsatında 4-A sınıf ve grubunda olduğu belirtilmiştir.

İnşaat, dükkan ve apart konut amaçlı olup tamamı 19 kat ve 61,3 m olduğundan "Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2008 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ" e göre 5-A yapı sınıf ve grubundadır.

Bilirkişi kurulunca yapının hangi nedenlerle 4-A yapı sınıf ve grubunda kabul edildiğine dair sağlıklı bir gerekçe sunulmadan, Kurum işlemleri ile ruhsat içeriği irdelenerek farklılığın hangi nedenden kaynaklandığı ifade edilmeden yapının 4-A sınıf ve grubunda kabul edilmesi hatalı olup gerekçesi yetersiz rapora dayalı olarak hüküm kurulmasının doğru olmadığı" belirtilmiş olup ...

Belediye Başkanlığı İmar ve şehircilik Müdürlüğünce yapının her ikii bloğun yol kotu altında 3 adet bodrum katı, her iki blok kotun altında zemin kat ve 15 adet normal kattan oluştuğu, yapının en üst seviyesi, yani saçak kotunun 51.50 metre olduğu bildirilmekte olup her iki durumda da yapının"Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2008 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ" e göre 5-A yapı sınıf ve grubunda olduğu açık olmasına rağmen, Mahkemece yapının 4/A grubunda olduğunu kabul eden bilirkişi raporuna itibar edilmesi hatalıdır.

Öte yandan, Mahkemenin 18/02/2014 tarihli, 2012/169 E. 2014/134 K. Sayılı ilamına esas aldığı 29/07/2013 tarihli bilirkişi raporunda binanın %76,61 oranında tamamlandığı kabul edilerek hesaplama yapılmış, verilen karar davalı Kurum vekilince temyiz edilerek Dairemizin 16/04/2015 tarihli, 2014/10623 E. 2015/8204 K. Sayılı ilamı ile bozulmuş ve bozma sonrasında hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise yapının %70,75 oranında tamamlandığı kabul edilerek hesaplama yapılmış olup, Mahkemenin ilk kararı davacı tarafından temyiz edilmediğinden bu hususta davalı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu hususu gözetilmemiştir.

Ayrıca uyulmasına karar verilen Bozma ilamında "davacı şirketin inşaat nedeniyle üçüncü kişilere yaptırdığı işler karşılığında aldığı malzemeli veya salt işçilikli faturaların da incelenerek bilirkişi raporunda ayrıntısı ile tek tek gösterilmesi gerektiği" belirtilmiş olup hükme esas alınana bilirkişi raporunda davacının sunduğu faturalar tek tek gösterilmiş ise de, bu faturaların Kurumca yapılan hesaplama da dikkate alınıp alınmadığı ve faturaların doğruluğu ve niteliği üzerinde durulmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, yapının "Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2008 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ" e göre 5-A yapı sınıf ve grubunda olduğu ve %76,61 oranında tamamlandığı kabul edilerek,

uyuşmazlığın yargı önüne gelmesi nedeniyle işverenin malzemeli ve salt işçilikli ödemeleri de gözetilerek gerçek bir asgari işçilik uygulaması yapılması gerekeceğinden, asgari işçilik oranının % 25 eksiği ile nazara alınmadan, yapı yaklaşık maliyeti "Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ"e göre belirleneceği ve yüklenici karı indirimi yapılamayacağından % 25 oranında yüklenici karı indirimi yapılmadan, kadın işçiler ve şirket ortağı olan işçinin bildirimleri dikkate alınmadan,

faturaların Kurumca yapılan hesaplamada dikkate alınıp alınmadığı ve faturaların doğruluğu ve niteliği de belirlenecek açıklayıcı ve denetime uygun bilirkişi raporu alarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.