Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/2746 K.2018/6675

Davacı, davalılardan iş verene ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ile davalılardan SGK, ... ile ... tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Davacı, davalı şirketlere ait işyerlerindeki prime esas kazançlarının tespitini istemiştir. Mahkemece, davanın kabulü ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. 506 sayılı Yasanın 77. ve 5510 sayılı Yasa'nın 80. maddesinde prime esas gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin işçinin yaşı, kıdemi, meslek durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; ihtilaflı dönemde davacı adına davalı işyerlerinden kısmi bildirimlerin yapıldığı, davacı tanıklarının dinlendiği, ... Ticaret Odası' ndan emsal ücret araştırması yapıldığı, bir kısım imzalı ücret bordrolarının bulunduğu, davalı tarafından davacının kolay vize alması için verildiği belirtili ... Yat Turizm İşletmeciliği A.Ş. tarafından, İngiltere Büyükelçiliği' ne hitaben yazılan 30.11.2004 tarihli yazıda, şirketin ...

Bölge Müdürü olarak görev yapan davacıya aylık 833 pound ücret ödendiğinin belirtili olduğu, Mahkemece davacının 20.05.1994 tarihinden, 31.12.2004 tarihine kadar aylık net 833 Pound, 01.01.2005 tarihinden işten çıkışının yapıldığı 30.11.2006 tarihine kadar da net 880 Pound aylık ücretle çalıştığı, Türk Lirası karşılıklarının Merkez Bankası İngiliz Sterlininin ay sonları efektif döviz satış kurları dikkate alınarak heseplandığı belirtilerek davanın kabulüne ilişkin hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; ihtilaflı dönemde davacı adına çalışma bildirilen her bir davalı şirkette davacının ne iş yaptığı, aldığı ücret yönünden ayrı ayrı araştırma yapılmadan, imzalı ücret bordroları dikkate alınmadan eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Yapılacak iş; imzalı ücret bordrosu bulunan dönemler yönünden buna itibar etmek, davacının imza inkârı halinde bu bordrolardaki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığına dair imza incelemesi yaptırmak, eli ürünü olduğu anlaşılan dönemler yönünden imzalı ücret bordrosunda belirtilen kadar çalıştığını kabul etmek, eli ürünü olmadığı anlaşılan dönemler ile ücret bordrosu olmayan dönemler yönünden ise;

davalı işyerlerinden davacının hizmet bildirimi yapılan dönemlere ait dönem bordrolarını getirtmek, bu bordrolarda davalı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak her davalı şirket yönünden ayrı ayrı araştırma yapılarak davacının bu şirketlerde ne iş yaptığını ortaya koymak, dinlenen tanıkların hizmet cetvellerini istemek suretiyle ihtilaflı dönem bordro tanığı olup olmadıklarını tespit etmek, davacının statüsünü belirledikten sonra aldığı gerçek ücretin belirlenmesi açısından; davacının kıdemi de esas alınarak TÜİK' ten emsal ücreti sormak, tüm deliller bir arada değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde temyiz eden tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.