Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/3030 K.2019/2135

Davacılar murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen reddine karar verilmesi üzerine davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

...... Adliye Mahkemesince, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

...... Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde temyizen incelenmesi davacı vekilince duruşmalı olarak istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19/03/2019 ...... günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacılar vekili Avukat ... ile davalılardan ... vekili Av....... geldiler. Başka gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

A) Davacı İstemi; Davacı vekili, müvekkillerinin murisi ve destekçileri olan ......'ın 26/12/2013 tarihinde iş yerinde geçirdiği kalp krizi sonrası vefat ettiğini, ......'ca olayın iş kazası olarak kabul edilip, iş verenin iş yerindeki işçileri koruma adına, ferdi kaza sigortası yaptırdığını, ferdi kaza sigortasının can sigortası olduğunu, riskin gerçekleşmesi ile teminat tutarının da ödenmesi gerektiğinin, ...... sigorta yönetmeliğinin 36. maddesinde de benzer hükümlerinin düzenlendiğini, riskin gerçekleşmesi ile birlikte teminat bedelinin ödenmesi gerektiği belirterek 20.000,00 TL alacağın kaza tarihinden itibaren tahsilini istemiştir. B) Davalı Cevabı;

Davalı ... Anonim Ortaklığı vekili, öncelikle, 11. İş mahkemesinin 2015/320 E sayılı olarak müvekkil aleyhindeki maddi ve manevi tazminat talebi ile açılmış dava ile iş bu davanın birleştirilmesi talebinde bulunup, ayrıca zaman aşımı itirazında bulunarak, iş kazası olarak iddia edilen olayın, parktaki bakım yerinde beklenirken her hangi bir iş yapmaması esnasında meydana gelmesi,

bireysel hukuku bakımından iş kazası olarak nitelendirilmeyecek bir olayın oluşu ve dışarıdan gelen bir etki veya iş ile ilgili bir sebepten kaynaklanmamış oluşu, 20/12/2008 tarihinde yürürlüğe konulan sigorta yönergesince davacıların murisi dahil ferdi kaza sigortası sağlamamış olup, davacılara ...... dahil bir ödeme yapılmaması mümkün bulunmaması ve söz konusu teminatın kapsamında bulunmaması ve aynı yönergenin 6 maddesince de, ferdi kaza sigortalarının harici sigorta sistemi ile temin edileceğinin düzenlenişi,

ferdi kaza sigorta harici sigorta sistemi dışında müşterek veya dahili sigorta sistemi ile teminat altına alınamaması ve dava konusu olay açısından, ferdi kaza sigortası poliçesinin diğer davalı ...Ş. den alınması, 2013 tarihi sonrasında artık müvekkili şirketince davacının iddia ettiği olay nedeniyle, bahsi geçen alacaktan sorumlu tutulamayacağından, sorumlu tutulacak ise de ferdi kaza sigortası poliçesi üzerinden yapılan ödemelerin tazminat miktarından da düşülerek, 11. İş mahkemesinin 2015/320 E sayılı dava dosyasının da sonucuna göre aleyhe davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş vekili, müvekkilinin teminat altına aldığı poliçe kapsamına göre, kaza olmayan olay nedeniyle, aleyhinde açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C) İlk Derece Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi: İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

GEREKÇE

"Tüm dosya içeriğinden; davacı tarafın iddia ettiği ve ...... anonim ortaklığı sigorta yönergesince söz konusu sigortanın 36 maddesinin 1. Fıkrası gereğince, iş kazası tanımına gören kazalar ile sınırlı olarak, daimi maluliyet ve tedavi masraflarına karşı sigortalandığı, teminatları da belirtilerek ölüm ve de yaralanmalardaki miktarlar belirlendiği, kaza tarihinde de ferdi kaza sigorta hizmet alım işinin diğer davalı ... ...

Sigorta şirketine verildiği ve teknik şartnamenin 2 maddesince personelin iş yerinde bulunduğu sırada ortaklık tarafından yürütülen iş dolayısı ile her türlü kaza sonucu ölmesinin teminat altına alındığı, sigorta yönergesi ile iş k azalarına karşı riskin teminat altına almanın düşünüldüğü, ve kaza tabiri ile iş kazasından bahsedilmiş olduğu ve ölüm halindeki teminatın da 250.000,00 TL olarak belirlendiği, kazalının kalp krizi geçirmesi dolayısı ile vefat ettiği, bu ölümün teminat altına alınan poliçe de tanımlanan kaza ile örtüşmediği, söz konusu kaza tanımlamasının, hizmet alım işi ile ilgili teknik şartnameye uymadığı,

iş kazası tanımı ile ilgili olup, iş verenin temel amacının iş kazaları riskinin teminat altına alınması olarak düzenlenip, davalı ... şirketinin tanımlamayı esas alarak, poliçe düzenlemesi gerekirken bunu yapmayıp, kaza tanımlamasını poliçedeki riskin kapsamını daraltarak düzenlediği ve taraflarca da imzalandığı, böylece, davalı iş veren tarafından yürürlüğe konulan sigorta yönergesi hükümlerince iş kazalarının dahili sigorta sistemine dahil olmaması,

harici sigorta sistemi kapsamında tutulması sebebiyle, söz konusu sigorta yönerge hükümlerine göre ...... nun sorumluluğunun bulunmadığı , genel hükümlere göre destekten yoksun kalma haklarının ise saklı olduğu ve bu hususlarda mahkememizce uygun bulunmayan derdestlik itirazı ile ...... 11. İş mahkemesince yargılamanın yapıldığı kanaatine varılmıştır.

Davalı ... şirketinin ise sorumluluğunun irdelenmesi açısından, sigorta şirketi poliçede yoruma gerek bırakmayacak şekilde açıkça basiretli bir tacir gibi kendisinin de menfaatini düşünerek, teknik şartnamedeki riskin kapsamını daraltarak, kalp krizi ile meydana gelecek ölümlerde , poliçesi ile teminat kapsamına almayıp, dışlamış olup, taraflar arasında ihtilafsız olarak kalp krizi geçirmek suretiyle vefat eden davacının söz konusu yönerge ve davalılar arasında düzenlenen poliçeden dolayı dışarıdan müdahale haricindeki sırf iş yeri ve eklentilerinden meydana gelen kalp krizinden kaynaklı ölümden, mütevefanın murisleri olan davacıların taleplerinin yerinde olmadığı, her iki davalı aleyhindeki davanın reddi gerektiği kanaat ve kararına varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur."

D)...... Adliye Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi;

...... Adliye Mahkemesi tarafından davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

GEREKÇE

"Davalı ......’nun sigorta yönergesinin 36/1. maddesinde sigortanın mahiyeti ve kapsamının düzenlendiği, anılan hükme göre sigortanın 2. fıkrada belirtilen iş kazası tanımına giren kazalarla sınırlı olduğu ve ortaklık personelinin işyerinde bulunduğu sırada ortaklık tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla görevle başka bir yere gönderilmesi yüzünden ... sırasında meydana gelen her türlü kazalar sonucu ölmesi halinde daimi maluliyet durumu ile tedavi masraflarına karşı teminat altına alınmasını sağladığının belirtildiği, 5510 sayılı Yasanın 13. maddesinde iş kazasının tanımlandığı,

24/02/2013-24/01/2014 dönemini kapsayan gurup ferdi kaza sigortası poliçesine göre ölüm halinde teminat miktarının 250.000,00 TL olduğu, davacılar murisinin kalp krizi geçirmesi sonucu vefat ettiği, davalı tarafından yürürlüğe konulan sigorta yönergesi hükümlerine göre bir sorumluluğunun bulunmadığı, davacıların genel hükümlere göre destekten yoksun kalma haklarının yerel mahkeme kararında belirtildiği üzere saklı olduğu anlaşılmaktadır.

Sigorta şirketi poliçede yoruma gerek bırakmayacak şekilde açıkça basiretli bir tacir gibi kendisinin de menfaatini düşünerek, teknik şartnamedeki riskin kapsamını daraltarak, kalp krizi ile meydana gelecek ölümleri teminat kapsamı dışında bırakmıştır. Yerel mahkemenin kalp krizinden kaynaklı ölümünden dolayı davacı taleplerinin reddi gerektiği yönündeki gerekçesi yerindedir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında;

Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, hükümde kamu düzenine aykırılık da görülmediği anlaşılmış, davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir."

E) Temyiz Nedenleri;

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle davanın reddinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, davalı işveren tarafından yürürlüğe konulan sigorta yönergesi hükümlerine göre sigorta tazminatının ödenmesi istemine ilişkindir.

Yukarıda açıklandığı gibi, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, davacıların istinaf başvurusu üzerine ...... adliye mahkemesi başvurunun esastan reddine karar vermiştir.

Dosya kapsamından davacıların iş kazasından kaynaklanan maddi manevi tazminat istemleri için ...... 34. Mahkemesi'nin 2016/878 Esas sırasında kayıtlı olan davayı açtıkları, temyiz incelemesine konu eldeki davanın ise bu maddi ve manevi tazminat istemlerinden ayrı olarak sigorta tazminatının ödenmesi istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

İş mahkemeleri, 5521 sayılı Yasa ile kurulmuş olan istisnai nitelikte özel mahkemelerdir. Karar tarihinde yürürlükte bulunan mülga 5521 Sayılı Yasa'nın 1. maddesinde ve karar tarihinden sonra yürülüğe giren 7036 Sayılı Yasa'nın 5. maddesinde iş mahkemelerinin görevi düzenlenmiştir.

7036 Sayılı Yasa'nın 5. maddesine göre iş mahkemeleri,

“a)5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,

b)İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumu'nun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,

Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere bakar."

Somut olayda, davanın tarafları arasındaki uyuşmazlığın temeli iş kazası değildir. Uyuşmalık rizikonun gerçekleşmesi halinde poliçe bedelinin ödenip ödenmeyeceğine ve haliyle sigorta hukukuna ilişkindir. Buna göre iş mahkemelerinin dava konusu uyuşmazlığa bakmakla görevli olmadığı, görevli mahkemenin genel mahkemeler olduğu gözden kaçırılarak, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken davanın esas yönünden reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

O halde, kamu düzenine ilişkin bu hususlar re’sen nazara alınmalı, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazlarının kabulüne, temyiz olunan ...... Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermelidir.