Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/3203 K.2017/6004

Davacı vekili, müvekkilinin sigorta teşvik indiriminden yararlanma şartlarına haiz olduğunu, Kurumun tek taraflı tasarrufu ile kamu işyeri olduğundan bahisle geçmiş dönemle yararlanılan teşvik primlerinin (... katkı paylarının) tahsiline yönelik uyguladığı borç tahakkuk işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

B)Davalı Cevabı:

Davalı vekili, 5510 sayılı Kanun’un 81.maddesinde yer alan indirimden sadece sigortalı çalıştıran özel sektör işverenlerinin yararlanabilmekte olduğunu, öğretmenevi ve akşam sanat okullarının kamu işyeri niteliğinde olduğunu, Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu, ayrıca bu davada müvekkil Kuruma husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak; gerek 5510 sayılı Kanun'un 81/1-(ı) maddesinde düzenlenen %5 puanlık sigorta prim teşviği, gerekse de 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunun geçici 10. maddesindeki prim desteği uygulamasında, işverenlerce Kuruma ödenecek primin işveren hissesinin kanunlarda belirtilen kısmına isabet eden tutar ... tarafından karşılanacağından, bu tutarın ister ... tarafından karşılanmaması, ister işverenin bu tutarı davalı Kuruma hataen ödemiş olması, isterse de bu husustaki talebin davalı Kurum tarafından reddedilmesi durumunda sebepsiz zenginleşen ... olacağı,bu durumda husumetin hazineye yöneltilmesi gerektiği belirtilerek davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu ;

İstinaf başvurusunda bulunan davacı taraf; davanın borç tahakkukuna ilişkin kurum işleminin iptali davası olduğunu,davanın hukuki niteliğinde yanılgıya düşüldüğünü,dava konusu kurum işlemiyle davacıya fahiş miktarda prim borcu tahakkuk ettirildiğini,dava konusu olayda Hazinenin sebepsiz zenginleşmesi olmadığını,sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacağın iadesine yönelik bir taleplerin de olmadığını, Hazinenin sebepsiz zenginleşmesi olmadığından kurum işleminin iptali davasında pasif husumet ehliyeti ... değil, davacı aleyhine borç tahakkuk ettirmek suretiyle çekişmeye yol açan ... olduğunu, öğretmenevlerinin özel sektör işvereni olduğunu ileri sürmüştür.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu;1-Hukuk Muhakemeleri Kanun’un 355-(1). maddesi gereğince dosya ile ilgili istinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı ve istinaf başvurusunda bulunan tarafın sıfatı nazara alınarak yapılmıştır.

2-Gerek 5510 sayılı Kanun'un 84/I-(ı) maddesinde düzenlenen %5 puanlık sigorta prim teşviği, gerekse de 4447 sayılı işsizlik Sigortası Kanunun geçici 10.maddesindeki prim desteği uygulamasında işverenlerce kuruma ödenecek primin işveren hissesinin kanunlarda belirtilen kısmına isabet eden tutar ... tarafından karşılanacağından; bu tutarın ister ... tarafından karşılanmaması, ister işverenin bu tutarı davalı kuruma hataen ödemiş olması, isterse de bu husustaki talebin davalı kurum tarafından reddedilmesi durumunda sebepsiz zenginleşen ... olacaktır.

Bu durumda husumetin Hazineye yöneltilmesi gerekir. Eldeki davada husumetin Hazineye yöneltilmesi gerekirken davalı kuruma yöneltilmiş olması karşısında yerel mahkemece davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3-Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık da bulunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafın istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar vermiştir.

E)Temyiz:

Davacı vekili; dava sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak davası olmayıp borç tahakkukuna ilişkin kurum işleminin iptali davasıdır.mahkeme davanın hukuki niteliğinde hataya düşmüştür.hazinenin sebepsiz zenginleşmesi söz konusu olmadığında kurumun işleminin iptali davasında pasif husumet ehliyeti hazineye değil müvekkil idare aleyhine borç tahakkuk ettiren ...'ya aittir gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmuştur

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.04.2017 tarih ve 2017/21-387 Esas - 2017/657 Karar, 05.04.2017 tarih ve 2016/21-2693 Esas - 2017/656 Karar, 05.04.2017 tarih ve 2016/21-2075 Esas - 2017/655 Karar, 05.04.2017 tarih ve 2016/21-972 Esas - 2017/653 Karar sayılı ''prim borcunun doğumu ve prim teşvikinden kimlerin yararlanacağı konusunda şartları denetleyecek ve denetleme sonucuna göre işverenlerin beş puanlık indirimden yararlanıp yararlanmayacağına karar verecek olan primleri tahsil etmekle yükümlü ...

Kurumu olduğu, davacı şirketin % 5 puanlık teşvik indirimden yararlanıp yararlanmayacağının belirlenmesi ve bu kapsamda ödemiş olduğu primlerin iadesini isterken davalı Kuruma husumet yöneltilmesi isabetli olduğu gibi söz konusu uyuşmazlığın 5510 sayılı Kanundan kaynaklanması nedeniyle ... Kurumu'nun % 5 puanlık teşvik indiriminden yararlanma davasında taraf sıfatı bulunmaktadır'' kararları ile uygulama yeniden belirlenmiş olup ... Kurumu'nun davada taraf sıfatı bulunmaktadır.

Somut olayda; dava konusu itibarıyla kurum işleminden kaynaklanan ve kurum tarafından çıkartılan muarazanın giderilmesine yönelik olup, Mahkemece işin esasına girilerek davanın sonuçlandırılması gerekir. O halde, davacı Bakanlık vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.