Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/3247 K.2018/8694

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan ...Tic.A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle, temyiz kapsamı ve nedenlerine göre davalı ... Ticaret Aş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine, 2- Dava 17/05/2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının çocuğunun maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davacı lehine 80.317,76 TL maddi, 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 17/05/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen 26/03/2013 tarihli davanın tamamen reddine ilişkin ilk kararın Dairemizin 18/03/2014 tarih 2014/3580 Esas, 2014/5257 Karar sayılı ilamıyla “zararlandırıcı olay tarihinde cenin durumunda bulunan, tam ve sağ doğarak hak ehliyetine sahip olan davacının dava ve taraf ehliyeti bulunduğuna ilişkin kabul isabetlidir.

Ancak, 21/05/2008 düzenleme tarihli sulh-ibra ve feragatname isimli belgenin davacıyı kapsamadığı gibi cenin durumunda bulunan davacı adına alındığı belirtilen herhangi bir tazminat tutarı olmadığının da anlaşılmasına göre davacının maddi ve manevi tazminat istemi hakkında delillerin toplanarak çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile sulh-ibra ve feragatname isimli belgenin düzenleme tarihinde cenin durumunda bulunan davacıyı da kapsadığı kabul edilerek yazılı şekilde davanının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.” denilmek suretiyle bozulduğu,

Bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde hesap bilirkişiden alınan 18/12/2014 tarihli raporda davacının maddi tazminat alacağının 64.991,60 TL olarak tespit edildiği ve davacı vekilinin 28/01/2015 tarihli celsedeki beyanında bu rapora bir diyecekleri olmadığını beyan ettiği halde; davalı vekili itirazı üzerine alınan 07/04/2015 tarihli raporda işlemiş devrenin ileri çekilmek suretiyle maddi tazminat alacağının seçenekli olarak hesap edildiği 2,41 kara göre yapılan hesapta maddi tazminat alacağının 80.317,76 TL olarak tespit edilmesi neticesinde mahkemece bu hesaba itibar edilerek karar verildiği anlaşılmıştır.

Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.( HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

Somut olayda; davacı vekilinin 18/12/2014 tarihli rapora bir diyeceğinin olmadığını beyan etmek suretiyle bu raporda tespit edilen maddi tazminat miktarı yönünden davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu halde mahkemece bu rapordan sonra alınan 07/04/2015 tarihli hesap raporunda tespit edilen maddi tazminat alacağına itibarla karar verilmesi hatalı olmuştur.

O halde mahkemece yapılacak iş, hesap bilirkişiden alınan 18/12/2014 tarihli raporda tespit edilen 64.991,60 TL yönünden davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunu dikkate almak suretiyle maddi tazminat istemiyle ilgili olarak bu miktara hükmetmekten ibarettir.

O halde, davalı ...vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.