Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/3624 K.2017/6102

Davacı, davalı Kurum tarafından düzenlenen ödeme emrinin iptaliyle, yapılan takibin durdurulmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı ...,belediyede çalışan işçilerin yargılama sonucu hüküm altına alınan tasarruf teşvik ve nema alacağı ile yargılama giderlerinin Başbakanlık Hazine Müsteşarlığınca ödendiğini ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının kesinleşen mahkeme kararı neticesinde Hazinece yapılan ödemeden dolayı davacı ... Başkanlığına rücu etmek istediğini belirterek Kurum tarafından aleyhine düzenlenen ödeme emrinin iptalini istemiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, ...

2.İdare Mahkemesinin 2013/138 Esas sayılı dosyasında belediye işçisi ...'nün Hazine Müsteşarlığı aleyhine tasarruf teşvik kesintisi alacağının tahsili istemiyle dava açtığı ,İdare Mahkemesince, Hazinenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu ve belediyenin tasarrufu teşvik kesintisi borcunun İller Bankasından olan gelirleri ile mahsuba konu edilerek ... hesaba yatırılmış olduğundan davacının eksik kalan Tasarrufu teşvik kesintisi anapara ve nema alacağının Hazine Müsteşarlığınca davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Karar ... Bölge İdare Mahkemesinin 2014/951 E. sayılı ilamı ile 30.09.2014 gününde onanarak kesinleşmiştir.Hazine Müsteşarlığı, ...'na gönderdiği 05.03.2015 tarihli yazı ile ,tasarruf teşvik kesintisi alacağı için dava açan ...'ye mahkeme kararı ile ödediği 6.504,13 TL nin ...

Belediye Başkanlığından 6183 SK hükümlerine göre cebri takip yolu ile tahsilini istemiş,buna göre ... ca davacı belediyeye gönderilen 2015/1 takip numaralı ödeme emri 10.04.2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.4853 sayılı Kanun'un 26/12/2006 tarihinde 5568 sayılı Kanun ile eklenen ek madde 1 hükmü doğrultusunda, tasarruf teşvik hesaplarına dair tüm varlık ve yükümlülükler 31/12/2007 tarihi itibarıyla Hazineye devredilmiş durumdadır.

Anılan hükümde, “Mülga 09/03/1988 tarihli ve 3417 sayılı Kanunla kurulan ve bu kapsamda hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin usûl ve esasları belirlemek üzere 24/04/2003 tarihli ve 4853 sayılı Kanunla tasfiye edilen Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabına ait tüm varlık ve yükümlülükler, 31/12/2007 tarihine kadar Hazineye devrolunur. Devre ilişkin hususları belirlemeye Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yetkilidir.

Devir tarihinden sonra hak sahiplerine yapılacak her türlü ödeme, ... C ... Bankası Anonim Şirketi kayıtları esas- alınarak Banka tarafından gerçekleştirilir. Bu ödemelere ilişkin bilgi ve belgelerin Hazine Müsteşarlığına iletilmesini takiben söz konusu ödeme karşılığı tutarlar Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanmak suretiyle hak sahibine ödenmek üzere Bankaya aktarılır.

Konusu suç teşkil eden fiillerden kaynaklanan ödemeler hariç hak sahiplerine fazla ödeme yapıldığının tespiti halinde, bu tutarların tahsilinden vazgeçilerek terkin edilir ve ... C ... Bankası Anonim Şirketi yönünden gerçekleşmiş ödemelere ilişkin tüm hak ve yükümlülükler kendiliğinden sona erer.” şeklinde kurala yer verilmiştir.

13/07/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu Geçici 5. maddesinde yer alan "Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası belediyelere ait şirketlerin, 31/12/2004 tarihi itibariyle kamu kurum ve kuruluşlarından olan kamu ve özel hukuka tâbi alacakları, bunların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına olan borçlarına karşılık olmak üzere 31/12/2005 tarihine kadar takas ve mahsup edilir.

Bakanlar Kurulu bu süreyi altı aya kadar uzatmaya yetkilidir. Bu madde kapsamındaki alacak ve borç ifadesi bu alacak ve borçlara ilişkin fer'ileri ve cezaları da kapsar.

Yukarıdaki fıkra kapsamında yer alan kuruluşların takas ve mahsup işlemine konu olan veya olmayan borçları, genel bütçe vergi gelirlerinden her ay ayrılacak paylarının yüzde kırkını geçmemek üzere kesinti yapılarak tahsil edilir." hükmü ve 2005/8928 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında yer alan esaslar çerçevesinde,

Kurumca icra kanalı ile tahsil edilmeyen ve tüm işçileri kapsayan tasarrufu teşvik kesintilerini de kapsayan belediyelerin Sosyal Güvenlik Kurumu'na ve diğer kurumlara olan borçlarının ödenmesi ile ilgili olarak Belediyeler ile Hazine Müsteşarlığı arasında uzlaşmaya varılmış ise ilgili belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylarından her ay taksitler halinde kesilmek suretiyle borçların tasfiyesi işlemleri başlatılmaktadır.

Bu noktada sözü edilen kurum ve kuruluşlar bakımından Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan tasarruf teşvik kesintisi ve katkı paylarını da içeren borçların yeniden yapılandırılmasının gerçekleşip gerçekleşmediği ve bu konuda Hazine Müsteşarlığı ile uzlaşma yoluna gidilip gidilmediği hususu sorumluluğun belirlenmesi bakımından önemlidir.

4853 sayılı Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabının Tasfiyesi ve bu Hesaptan Yapılacak Ödemelere Dair Kanun gereğince nemaları tahsil görevi davalı Kuruma verilmiştir. Bu borcun asıl sorumlusu da davacı işverendir.Buna göre nema sorumlusunun işveren belediye olduğu şeklindeki belirleme yerindedir. Ancak mahkemece davacı belediyenin tasarruf teşvik borçlarının uzlaşma kapsamına alınıp alınmadığı,belediyeden icra yoluyla veya uzlaşma kapsamında tasarruf teşvik borcunun tahsil edilip edilmediği dairemiz bozması üzerine araştırılsada dosyadaki çelişki giderilmemiştir.

Dosyada bulunan ...' nun 20.10.2008 tarihli yazısında, ... Belediyesinin tasarruf teşvik kesintisine ilişkin borcunun icra takibine alınarak tahsil edildiği, ... ca ilgili banka şubesine ödendiği bildirilmiş ,yine ... nun 30.11.2010 tarihli yazısında ... Belediyesinin tasarruf teşvik borçlarının uzlaşma kapsamına alınarak bedelin ... Bankasının ilgili hesabına yatırıldığı ve borcun bittiği belirtilmiştir.

Dairemiz 07.03.2016 tarihli bozması üzerine uzlaşma kapsamında tasarruf teşvik borcunun tahsil edilip edilmediği sorulması üzerine 02.06.2016 tarihli ... yazısında davacı belediyenin tasarruf teşvik borçları uzlaşma kapsamına alınmamış olup bu konuda davacı belediyeden tahsil edilerek hesaplara aktarılan herhangi bir ödeme bulunmadığı cevabı verilmiş olup, dosyada çelişki oluşmuş ve bu çelişkiler giderilmeden karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Yapılacak iş, yukarıda belirtilen yazılar arasındaki çelişkiyi gidermek ve davalı Kurum'dan özellikle dava konusu borç belirtilerek bu borç için belediyenin tasarruf teşvik borçlarının uzlaşma kapsamına alınıp alınmadığını , bu konuda davacı belediyeden tahsil edilerek ilgili hesaplara aktarılan ödeme bulunup bulunmadığını sorarak, sonucuna göre karar vermektir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.