Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/4014 K.2017/8527

Davacı, borçlanmak suretiyle ödediği 5225 prim gününün 05.11.1984-30.09.1986 ile 01.10.1986-11.05.1999 tarihleri arasına sayılacak şekilde intibakını,düzeltilen bu borçlanma tarih aralıklarına göre aylık bağlamaya esas yıllık kazanç dönemlerinin yeniden tespiti ile bağlanmış olan yaşlılık aylığının buna göre yeniden hesaplanmasını talep etmiştir. B)Davalı Cevabı: Kurum vekili; Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Mahkemenin.

Kurum uygulamasının aynı miktarda süreyi borçlanan, ancak borçlanma süresinin hangi tarihler arasına ilişkin olduğunu beyan eden ile borçlanma süresini hangi tarihler arasında olduğunu beyan etmesine rağmen kısmi borçlanma yapan sigortalılara küçümsenmeyecek miktarlarda farklı aylık ödenmesine neden olunacağı, bu durumun Anayasa'nın 10.maddesindeki eşitlik ilkesine de aykırılık teşkil ettiği , yaşlılık aylığı tutarının sigortalının borçlandığı döneme göre farklılık arz etmesi karşısında, Kurumun sigortalıyı bu yönde bilgilendirme yükümlülüğünün mevcut olduğu,

bu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek sigortalının zarara uğramasına sebep olduğu,ayrıca sigortalının yurt dışında geçen ve borçlanmaya tabi sürelerin bir kısmını borçlanması halinde borçlanılan sürelerin hangi tarihler arasına mal edileceği yönünde yasal bir düzenleme bulunmaması nedeniyle aksi yönde sigortalı lehine uygulama yapılmasını engelleyen yasal bir düzenleme de olmadığı, borçlanılan dönemin sigortalı lehine belirlenmesi ve sigortalının talebine göre ilgili aylara mal edilmesi gerektiği gerekçesine dayandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, Davanın kabulü ile davacının 3201 sayılı yasaya göre borçlandığı 5225 günlük sürenin sigortalılık başlangıcı olan 05/11/1984 tarihinden itibaren ileriye doğru 5225 gün olarak değerlendirmesi ve borçlanan sürenin 05/11/1984-30/09/1986 ve 01/10/1986-11/05/1999 tarihleri arasına mal edilmesine, borçlanmanın mal edildiği yıllar itibari ile aylık başlangıç tarihi gözetilerek aylığın yeniden hesaplanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. D)İstinaf Başvurusu; Davalı vekili ,kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirerek istinaf başvurusunda bulunmuştur. E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince; davacının, borçlanma talep dilekçesinde borçlanmak istediği tarih aralığını net olarak belirterek talepte bulunduğu, ancak tahakkuk ettirilen prim borcunu kısmi olarak ödediği, Kurumca 5225 günlük sürenin tahakkuk cetvelinin sonundan başına doğru Kurum kayıtlarına işlendiği ve yaşlılık aylığının bu sürelere göre bağlandığı,

ancak davacının borçlanma talebinde bulunurken borçlanmak istediği sürenin başlangıcını belirtmesi ve bu tarihten itibaren borçlanma işleminin geçerli sayılmasının sigortalının lehine olması karşısında Kurum işleminin 3201 sayılı Yasanın 5. maddesinin 1. fıkrası ile Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması Ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesine göre yapılan işlemin mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu,ancak Mahkemece davacının Türk Vatandaşlığından çıktığı 29/09/1998 - 28/01/1999 tarihleri arası dışlanmadan bu dönem yönünden de borçlanma

işleminin geçerli olduğunun tespitini içerir şeklinde hüküm kurulmasının hatalı olduğu gerekçeleriyle,davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ...

3. İş Mahkemesinin 2015/720 E. 2016/437 K. sayılı kararının kaldırılmasına,davanın kısmen kabulü ile, davacının 3201 sayılı Yasaya göre borçlandığı 5225 günlük sürenin sigortalılık başlangıcı olan 05/11/1984 tarihinden itibaren, vatandaşlıktan çıktığı 29/09/1998 - 28/01/1999 tarihleri arasındaki süre dışlanmak suretiyle ileriye doğru 5225 gün olarak değerlendirilmesi ve borçlanılan sürenin 05/11/1984 – 30/09/1986 ve 01/10/1986 – 28/09/1998 ve 28/01/1999 – 11/09/1999 tarihleri arasına mal edilmesine, borçlanmanın mal edildiği tarihe göre aylık başlangıç tarihi gözetilerek, aylığın yeniden hesaplanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

F)Temyiz:

Davalı vekili;kurum işleminin doğru olduğunu ,davacının kısmi ödeme yapması nedeniyle yapılan ödemenin son tarihten geriye doğru kabul edilmesinin hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 sayılı Yasa'nın 5. maddesinde;

“Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır.

Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir.” hükmü yer almaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, 10/03/2008 tarihli, Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesinde 20/08/1984 – 31/12/2007 tarihleri arasındaki süreyi borçlanmak istediğini belirttiği, Kurumca davacı adına hazırlanan borç tahakkuk cetvelinde, 05/11/1984 – 24/03/1998 ve 28/01/1999 – 09/03/2008 tarihleri arasındaki 8100 gün karşılığı 28.350 Dolar borç çıkarıldığı, davacının borçlanma bedelinden, 18.287,50 Dolar karşılığı 42.192,92 TL’yi 26/12/2014 tarihinde ödediği, davacıya, 29/12/2014 tarihli tahsis talep dilekçesine istinaden 01/01/2015 tarihi itibari ile 5225 gün üzerinden yaşlılık aylığı bağlandığı, aylık bağlama sırasında davacının borçlanarak ödediği 5225 günün 1990-2007 tarihleri arasına maledildiği anlaşılmaktadır.

3201 sayılı Yasa'nın 5. maddesinin 1. fıkrasına göre; Kurum'ca yapılan borçlanma tahakkuk işlemi yerinde olduğu gibi Kurum'ca düzenlenen borçlanma cetvelindeki süreye ait borçlanma bedelinin davacı tarafından, herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan ödenmesi karşısında ,davalı Kurumun istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerekirken istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne dair yeniden hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.

H)Sonuç :