Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/4275 K.2018/8907

Dava, davacının, ek ders ücreti karşılığında sınıf öğretmeni olarak 2014 yılı Şubat ayından 13.06.2014 tarihine kadar ayın tamamında sürekli olarak davalı ... Bakanlığına bağlı okulda geçen ve eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı:

Fer'i Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü sürenin geçmesi sebebi ile reddini talep etmiş, Kurumun yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumlarının resmi hüviyet taşıdığını, çalışanların iş ve işlemlerinin mevzuat çerçevesinde yapıldığını, müvekilleri ile davacı arasında iş sözleşmesi olduğu kabul edilse bile sigorta primlerinin ödenmesinde sorumlu kurumun SGK olduğunu ve husumetin ona yöneltilmesi gerektiğini, davacının primlerinin 5510 sayılı Yasa'nın 80.maddesinin "1-h" bendine göre hesaplandığını ve hukuka uygun olduğunu, davacının ek ders saati toplamının 7,5 saate bölünmesi ile prim gün sayısının tespit edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk derece Mahkemesince "... Davacının 23.12.2013 tarihinde işe başlamak suretiyle 2013 yılı aralık ve 2014 yılı ocak, şubat, mart, nisan, mayıs, haziran aylarında ... Başkale ilçesi eğitim müdürlüğüne bağlı okulunda ek ders ücreti karşılığı sınıf öğretmeni olarak tam gün ve sürekli olarak çalıştığı, ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 27.04.2016 tarih, davacının T.C. kimlik numarası üzerinden yapılan tetkik neticesinde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortasından dolayı 4/a sigortalı tescil kaydının bulunduğunun tespit edildiği belirtilmektedir.

Toplamda 23.12.2013-13.06.2014 tarihleri arasında SGK'ya iş veren tarafından bildirim yapılmayan 68 gün boyanca sürekli ve tam gün olarak hizmet ettiği..." gerekçesi ile davanın kabulüne, "davacı ...'in davalı ... bünyesinde 2014 yılının Şubat ayından 2014 yılının haziran ayına kadar, davacının talebi ile sınırlı olarak SGK'yı iş veren tarafından bildirim yapılmayan 68 gün boyunca sürekli ve tam gün olarak hizmetinin tespitine" karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu;

Fer'i Müdahil Kurum Vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, kurum belgelerine göre davacının kesintisiz çalışmasının söz konusu olmadığını, mahkemece davacının sosyal yardımlaşma vakıflarından yardım alıp almadığının araştırılmadığını, yardım alması halinde sigortalı çalışmasının mümkün olmadığını, çalışmanın kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya konması gerektiğini, bu nedenle işveren belgeleri bütünüyle celbedilmemekle eksik araştırma yapıldığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince "... ücretli öğretmen statüsündeki davacının prim ödeme gün sayıları hesaplanırken, 5510 sayılı Yasanın 80/h maddesi uyarınca toplam aylık çalışma saatleri, 1gün = 7,5 saat esası üzerinden aylık çalışma gün sayısına dönüştürülerek hesaplanmalıdır. Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin içtihatları da bu yöndedir. Davacının Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilen çalışma gün sayısının,aylık çalışma saati karşılığında aldığı ücretin 1 gün =7.5 saat kuralına göre bölünmesi ile bulunan değerden az olmadığı,bu hali ile eksik bir bildirimin bulunmadığı dosyadaki kayıtlarla sabittir. Bilirkişinin bu kurala uymadan aylık çalışma süresini 30 güne tamamlamak suretiyle prim gün sayasını tespiti belirtilen yasal duruma ve davacının çalışma niteliğine uygun değildir... "gerekçesiyle

"Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,

Davanın REDDİNE " karar verilmiştir.

E)Temyiz:

Davacı Vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının tüm gün ve tam çalışma süresi ile çalıştığını beyanla temyiz yoluna başvurmuştur.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

5510 sayılı Yasa'nın "Prime Esas Kazaçlar" başlıklı 80.maddesinin 1/j bendine göre; "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunur. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratlar dikkate alınmaz. "

5510 sayılı Yasa'nın 80.maddesinin 3/ c ve ç bentlerinde ise "Bu Kanuna göre ilk defa 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanların prime esas kazançlarının hesabında;

c) Açıktan vekil olarak atanan sigortalılar için, (a) bendinde öngörülen unsurlardan ilgili mevzuatı uyarınca ödenen tutarı,

ç) Başka bir kadro ya da görevin ödeme unsurları esas alınmak ve kıyaslanmak suretiyle aylık veya ücret ödenen sigortalılar için; emsal alınan kadro veya görevin prime esas kazanç tutarını geçmemek üzere, bu kazancın aylık veya ücret ödenmesinde öngörülen oranında hesaplanacak tutarı, esas alınır. Vekalet veya ikinci görev karşılığında ilgili mevzuatı uyarınca yapılacak ödemeler prime esas kazancın hesabında dikkate alınmaz. " hükmü yer almaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının ... adına kapsama alınmış 103213 sicil numaralı işyerinden 23.12.2013-13.06.2014 tarihleri arasında 2013 yılı aralık ayında 14 gün; 2014 yılı ocak ayında 11; şubat, mart, nisan aylarında 16 şar gün; mayıs ayında 17 gün hizmetinin bildirildiği, işten çıkış tarihi 14.06.2014 olarak belirtilmişse de haziran ayında bildiriminin bulunmadığı, 2014/ocak ayında ... sicil numaralı dava dışı bir başka işyerinden 22 gün daha bildiriminin bulunduğu, ihtilaflı döneme ilişkin ek ders ücret bordrolarının ibraz edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, ilk derece mahkemesinde yapılan araştırma dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi Bölge Adliye Mahkemesince ücret ödeme belgeleri, puantaj kayıtları, davacı ile davalı ... arasında imzalanmış sözleşmelerin tamamı getirtilmeden prim ödeme gün sayısının toplam çalışma süresinin 1 gün=7,5 saat esasına göre belirlenmesi gerektiğinden yola çıkılarak davanın reddine karar verilmiş olması da yerinde değildir. Bunun yanı sıra davacının 2014 yılı Haziran ayında hizmetinin bildirilmemiş olmasına rağmen ek ders ücret bordrolarında çalışmasının kayıtlı olduğu da göz önüne alınmamıştır.

Yapılacak iş, ilgili İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden ihtilaflı dönemin tamamını kapsayan davacı ile imzalanan tüm sözleşmeleri, ek ders ücret bordrolarını, atama kararlarını, davacının günlük ve haftalık girdiği ders saatlerini gösteren tüm puantaj kayıtlarını getirtmek, davacının ücretinin aylık olarak her ay aynı ücret şeklinde mi aldığı,

yoksa her ay girdiği ders saatine göre değişen bir ücret mi aldığını sormak, davacının hangi sıfatla istihdam edildiğini sormak, davacının vekil öğretmen olarak mı ücretle öğretmen olarak mı çalıştığını netleştirmek, ...'ndan davacı ile aynı konumda olan kadrolu sınıf/branş öğretmeninin bir günde ve haftada kaç saat derse girmesi gerektiğini sormak, davacının günlük girdiği ders saatini belirleyerek bununla karşılaştırmak, ...'ndan ihtilaflı dönemde çalışmanın geçtiği okulda kadrolu olarak çalışan öğretmen, müdür, müdür yardımcılarının listesini istemek ve bunların arasından re'sen seçilecek tanıkların beyanlarına başvurmak,

davacının ücretinin girdiği ders saatine göre belirlenmesi halinde uyuşmazlığın 506 sayılı Yasa dönemine isabet eden kısmı bakımından 1 gün=7,5 saat çalışma esasından hareketle eksik prim gün sayısını belirlemek, 5510 sayılı Yasa'nın yürürlükte olduğu dönem bakımından ise 5510 sayılı Yasa'nın 80/j hükmüne göre değerlendirme yaparak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.