Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/4664 K.2018/5115

Davacı, tescil tarihinin 01.01.1994 olduğunun ve yapılandırma hükümlerinden yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2- Dava, davacının ... sigortalılık başlangıç tarihinin 01/01/1994 olduğunun ve yapılandırma hükümlerinden yararlandırılması istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyulup, davanın kabulü ile davacının ... tescil tarihinin 01/01/1994 olarak tesciline, tescil tarihi dikkate alınarak kanun kapsamında olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Mahkemece davanın kabulü ile davacının ... tescil tarihinin 01/01/1994 olarak tesciline , tescil tarihi dikkate alınarak kanun kapsamında olduğunun tespitine dair verilen karar " davacı sigortalılık başlangıç tarihini 01/01/1994 olduğunun tespitini talep etmiş olup, mahkemece istemin kabulüne karar verilmiş ise de, ... sigortalılığında bir günlük sigortalılık süresinin tespiti mümkün değildir.

Sigortalılık hakkı kamu düzeniyle ilgili olup, bu haktan vazgeçilemez. Öte yandan ... sigortalılığının temel koşulu kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunmaktır. Bu şekilde tarımsal faaliyette bulunmak ise, belli bir zaman dilimini gerektirmektedir.

Kaldı ki bir gün süreyle tarımsal faaliyette bulunduğunun kabulü, hayatın olağan akışına da aykırı" olduğu gerekçesiyle bozulduğu yapılacak işin " davanın, 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7. maddesine 3. fıkra olarak eklenen düzenlemeden sonra 09.12.2014 tarihinde açılması ve dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatın olmaması karşısında, davacı tarafa 6100 sayılı HMK.'nun 115/2. maddesi uyarınca, 6552 sayılı Kanunun 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7. maddesine üçüncü fıkra olarak eklenen düzenleme doğrultusunda,

davaya konu istemi hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmesi ve bu müracaat hakkında anılan yasal düzenleme uyarınca Kurumun red iradesini gösterir işlem veya eyleminin olduğunun belgelenmesi için kesin, ihtaratlı önel verilmeli; bu süre içerisinde dava şartı eksikliğinin tamamlanmaması halinde, dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmeli.

Kuruma müracaat ve müracaatın reddine dair Kurum işlem veya eylemine ilişkin dava şartının tamamlanması halinde ise davanın esasına girilerek öncelikle davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığı bulunup bulunmadığını davalı Kurumdan sormak, varsa şahsi sicil dosyasını istemek, davacının sigortalılık süresi ve yararlanmak istediği yapılandırma yasası yönündeki talebini açıklattırmak, yapılandırma yönünden davacının süresinde başvurusu olup olmadığını araştırmak ve sonucuna göre karar vermek;

teslim ettiği ürünlerden yapılan prim kesinti ve ürün teslimi tarihlerini araştırmak, davacının ... sigortalılığının ilk prim kesintisini takip eden aybaşından başlayabileceği hususu gözönünde bulundurularak, yukarıda anlatılan ilkeler ışığında davacının ... sigortalısı olduğu süreleri tespit etmekten ibaret" olduğu belirtilmiştir.

Bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, davacıı 01/01/1997-11/12/1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ...sigortalısı, 11/12/1997 tarihinden itibaren 1479 sayılı yasa kapsamında... sigortalısı olarak tescilli olup, sigortalılık başlangıç tarihini 01/01/1994 olduğunun tespitini talep etmiş , mahkemece istemin kabulüne karar verilmiş ise de, Tarım Bağ-Kur sigortalılığında bir günlük sigortalılık süresinin tespiti mümkün değildir. Sigortalılık hakkı kamu düzeniyle ilgili olup, bu haktan vazgeçilemez. Öte yandan ... sigortalılığının temel koşulu kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunmaktır. Bu şekilde tarımsal faaliyette bulunmak ise, belli bir zaman dilimini gerektirmektedir. Kaldı ki bir gün süreyle tarımsal faaliyette bulunduğunun kabulü, hayatın olağan akışına da aykırıdır.

Yapılacak iş, davacının teslim ettiği ürünlerden 1994,1995 ,1996 ve 1999 yıllarında prim kesintisi yapıldığı ancak prim kesintilerinin hangi tarihlerde yapıldığı araştırılmamış olup, davacının ... sigortalılığının ilk prim kesintisini takip eden aybaşından başlayabileceği hususu ve ... sigortalılığında bir günlük tespit kararı verilemeyeceği hususları gözönünde bulundurularak, yukarıda anlatılan ilkeler ışığında davacının ... sigortalısı olduğu süreleri tespit etmekten ibarettir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.