Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/4688 K.2018/6383

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan SGK vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 01.06.2004-31.07.2004 ve 04.11.2004-06.12.2004 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde geçen ve davalı Kurumca iptal edilen çalışmalarının geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile “Davacının, davalı ...'a ait 1005543.44 numaralı iş yerinde 01/06/2004-31/07/2004 ve 04/11/2004-06/12/2014 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespiti ile bu hizmetlerin iptaline ilişkin kurum işleminin iptaline ” karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 2 ve 6. maddelerinde açıkça belirlendiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunludur. Eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemez.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 01.07.1954 doğumlu olan davacının davalı ...’a ait "..." nolu serbest muhasebe işyerinde 01.06.2004-31.07.2004 ve 04.11.2004-06.12.2004 tarihleri arasında sigortalı çalışmalarının davalı Kuruma bildirildiği, 25.07.2008 tarih ve 42 sayılı müfettiş inceleme raporuna göre; davacının ve muhasebe bürosundan Kuruma çalışmaları bildirilen kişilerin büyük bir kısmının aynı zamanda davalının muhasebe işlerini yürüttüğü başka işyerlerinden ve hatta ... ile davalının ortağı olduğu şirket işyerinden çalışmalarının bildirildiği ve aynı rapora istinaden bu çalışmaların da gerçek olmadığından iptaline karar verildiği,

zira davacının ... Makine İmalat San. Tic. Aş işyerinden 02.07.2005-10.08.2005 tarihleri arasında bildirilen hizmetinin de iptal edildiği, Kurum müfettişi tarafından bilgisine başvurulan Hasan Basri Uğur’un, çalışmadığı halde adı geçen kişilerin aylık 130,00 TL karşılığında kendisini sigortalı gösterdiklerini belirttiği, ayrıca ... ile ...’ün ...

1.Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2011/73E, 2013/477K sayılı 31.10.2013 tarihli kararı ile bir başka işyerinden yapılan fiili çalışmaya dayanmadığı belirlenen bildirimlerle ilgili olarak kamu kurumu zararına dolandırıcılık suçundan cezalandırılmalarına karar verildiği,

bu dosya kapsamında ifadelerine başvurulan ..., ... gibi sigortalı çalışması davalı Kurumca iptal edilmiş bazı sanıkların davalı ...’a verdikleri para karşılığında sigortalı gösterildiklerini ikrar ettiği, davacının 07.01.1986-24.07.2002 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı iken 01.08.2002-31.5.2004 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı ve 01.06.2004-28.02.2006 tarihleri arasında çeşitlilik gösteren birbiri ile ilgisi olmayan değişik iş kolundaki işyerlerinden 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı çalışmalarının bildirildiği,

01.03.2006 tarihinde 5957 gün Bağ-Kur, 1479 gün SSK hizmeti olmak üzere toplam 7436 gün üzerinden 506 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının, davalı işyerinde geçen ve Kuruma bildirilen sigortalı çalışmalarının 506 sayılı Yasa'nın 2 ve 6. maddelerine göre eylemli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, uzun yıllar Bağ-Kur kapsamında sigortalı olan bir kimsenin sonradan birbiri ile ilgisi olmayan işyerlerinden 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmasının bildirilmesinin, bu yasa kapsamında yaşlılık aylığı almaya yönelik olduğu açıktır. Bunu yanı sıra davalı işyerinden bildirimi yapılan bir çok kişinin sonradan aynı işyerlerinden bildirimlerinin yapıldığı, bu bildirimlerin de müfettiş raporu ile iptaline karar verildiği, bir çok sigortalının para karşılığı davalı ...’ın kendilerini sigortalı gösterdiğini beyan etmesi karşısında davacının davalı işyerinden yapılan bildirimlerinin fiili çalışmaya dayandığından söz edilebilmesi mümkün değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın davanın reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.