Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/521 K.2017/10666

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 11.01.2007 tarihinden 08.09.2011 tarihine kadar kesintisiz bir şekilde davalı şirkette maden işçisi olarak aylık net 3.600,00 TL ücretle çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin, davanın kabulüne dair ilk hükmünün Dairemizin 27.05.2014 tarihli 2013/10456 E.2014/11384 K.sayılı kararı ile ilamda belirtilen araştırmaların yapılması gereği ile bozulduğu,bozmaya uyan Mahkemece, davacının kuruma bildirilen işe giriş-çıkış tarihleri arasında genellikle ayda 26 gün olarak eksik bildirilen sürelerde,eksik bildirilen sürenin hafta tatilinde çalışılmayan gün olduğu,tanıkların kesintisiz çalışıldığını beyan etmesi ve eksik bildirim sebebinin puantaj kaydı olarak belirtilmesi gerekçeleri ile ayda 30 gün üzerinden bildirim yapılması gerektiği belirtilerek eksik bildirilen sürelerin tespitine karar verildiği,ücret açısından Türkiye ... ... Sendikası tarafından bildirilen emsal ücretin asgari ücrete oranlaması yoluyla belirlenen ücretin kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda,mahkemenin hizmet tespitine ilişkin değerlendirmesi yerinde ise de, ücret yönünden yapılan değerlendirme hatalı bulunmuştur.

Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun “... ... ücretler” başlığını taşıyan 77. maddesinin 1. fıkrası ile 5510 sayılı Kanunun “... ... kazançlar” başlıklı 80. maddesinin birinci fıkrasında, sigortalıların ... ... kazançlarının nasıl belirleneceği açıklanmıştır.

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun.

288. maddesinde, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri belir bir tutarı geçtiği takdirde senetle kanıtlanması gerektiği, bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri, ödeme veya borçtan kurtarma (ibra) gibi herhangi bir sebeple belirli bir tutardan aşağı düşse bile senetsiz kanıtlanamayacağı bildirilmiş, 289. maddesinde, 288. madde uyarınca senetle kanıtlanması gereken konularda yukarıdaki hükümler hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati durumunda tanık dinlenebileceği, 292. maddesinde de,

senetle kanıtlanması zorunlu konularda yazılı bir delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceği açıklanarak delil başlangıcının, dava konusunun tamamen kanıtlanmasına yeterli olmamakla birlikte, bunun var olduğunu gösteren ve aleyhine sunulmuş olan tarafça verilen kağıt ve belgeler olduğu belirtilmiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200 ve 202. maddelerinde de bu düzenlemeler korunmuştur.

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır.

Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür.

Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 Esas - 2010/523 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-481 Esas - 2010/524 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 Esas - 2010/525 Karar, 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 Esas - 2011/649 Karar, 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 Esas - 2013/850 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Mahkemece, yukarıdaki açıklamalara uygun olarak davacının davalı işveren tarafından Kuruma bildirilen ücretle çalıştığı kabul edilerek karar verilmesi gerektiği halde tanık beyanları ve emsal ücret araştırmasına dayanarak ... ... kazancın tespit edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.