Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/5514 K.2018/9120

Davacı vekili; Davacının, 14/01/2015 tarihinden itibaren ........ aylığına hak kazandığının tespitiyle, birikmiş ........ tutarının, 14/01/2015 tarihinden itibaren uygulanacak faizi ile tahsilini istemiştir. B)Davalı Cevabı: Davalı ........ vekili cevap dilekçesinde özetle; itiraz ve zamanaşımı def'i ileri sürülerek ........ başvuru tarihinde ........ borcu bulunan davacının isteminin kabulüne olanak bulunmadığı beyan edilerek, davanın reddi gereği savunulmuştur. C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

İlk derece mahkemesince.

Davacının 17/06/1988-01/06/2002 tarihleri arasında 1479 ve 506 sayılı Yasaya tabi toplam 13 yıl 11 ay 14 gün sigortalılığı olduğundan, 1479 sayılı yasanın geçici 10/h bendi gereğince 25 tam yılını doldurmasına 11 tam yıldan fazla 12 yıl 6 aydan daha az bir süre kaldığından, 51 yaşını doldurduğu ve 9000 ........ ödeme gün sayısını tamamladığı ve her türlü borcunu ödediği tarihte 1479 sayılı Yasanın geçici 10. Maddesine göre ........ aylığına hak kazanacağı, davacının 05/01/1964 doğumlu olup, tahsis talep tarihi olan 14/01/2015 tarihinde 51 yaşını doldurmuş olduğu,

17/06/1988 - 31/12/1992 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasaya tabi olarak ........i ödenmiş 1634 gün ve 25/07/1993 - 01/03/2014 tarihleri arasında ........ kapsamında toplam 7025 gün olmak üzere toplam 8659 gün ........ ödeme gün sayısının bulunduğu görülmekte olup, 01/03/2014 tarihinden itibaren davalı ........ tarafından hesaplanacak kalan süredeki ........ ........larını ödemesi halinde ödeme tarihinden itibaren ........ aylığı bağlanmasına hak kazanacağı,

ancak davalı ........ tarafından davacıya çıkartılan ........ miktarının HDC’ ne göre 01/05/2008 sonrasına ait olduğu görüldüğünden ve bu tarihten sonrası için ........ çıkartılması mevzuata uygun olmadığından, davacıya çıkartılacak ........ ........ borcunun 01/03/2014 tarihinden itibaren başlatılması ve ........ aylığına hak kazanabilmesi için gerekli eksik kalan ........lerin bu tarihten sonraki 1 ........ süre için hesaplanması gerekmekle,

........'dan davacının 01/03/2014 tarihinden itibaren ........ kapsamında ödediği ........lerin ........ hesabına aktarılması halinde 14/01/2015 tarihi itibariyle ........ ........ borcu kalıp kalmadığı hususunda müzekkere yazılmış olup, müzekkereye verilen cevapta 31/01/2015 tarihi itibariyle 2.896,53 TL ........ ........ borcunun kaldığının bildirildiği, yargılama sırasında 01/03/2017 tarihinde davacı tarafça bildirilen borcun ........ hesabına yatırılmış olduğunun ............ dekontu ile anlaşıldığı,

bu duruma göre davacının borcu ödediği ayı takip eden ay başı olan 01/04/2017 tarihinden itibaren emekli aylığına hak kazandığının tespitine karar vermek..." gerekçesiyle. "Davanın KISMEN KABULÜNE,

Davacının 01/04/2017 tarihinden itibaren emekli aylığına hak kazandığının tespitine," karar verilmiştir. ........ Başvurusu ;

Davacı vekili; , 25.07.1993 tarihinden itibaren ortağı olduğu ........Tic. Ltd.

Şti.'den 506 sayılı yasa (5510 sayılı Yasanın 4/I-a maddesi) kapsamında sigortalılık bildirimi yapılan müvekkilinin, koşullarını tamamlayarak 14/01/2015 tarihinde yaptığı ........ başvurusunun 34.454,44 TL ........ borcu bulunduğu gerekçesiyle reddedildiğini; yargılama sürecinde genelge hükümleri uygulanarak çıkarılan ........ borcu ve gecikme zammı karşılığı olarak ise 3.470,00 TL ödendiğini; başvuru anında ........ bildiriminin bu tutar üzerinden yapılması halinde o tarih itibariyle ödeme yapılabilecekken, yargılama süreci ve gecikmeye ........un neden olduğunu beyanla;

haksız genel........ ....... borcu da doğmaması açısından, ........ başlangıç tarihinin 14.01.2015 tarihi olarak belirlenmesi gereğine göre yeniden hüküm kurulmasını talep etmiştir.

Davalı ........ Başkanlığı vekili; ........ başvuru tarihinde ........ borcu bulunan davacının isteminin reddine yönelik ........ işleminin mevzuata uygun olduğunu beyanla; ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir. D)........ Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

" ........

Mahkemesince; ........şirket ortaklarının, ortağı bulunduğu şirket adına tescilli işyerinden 506 sayılı Yasanın (5510 sayılı Yasanın 4/I-a maddesi) kapsamında gerçekleştirilen sigortalılık bildirimlerinin geçerli kabul edilip edilmeyeceği konusundaki davalar sonucu oluşan yerleşik Yargıtay içtihatlarında, "... kural olarak ........şirket ortakları az sayıda olmaları nedeniyle kendi işini yapan kimse konumunda oldukları için, 1479 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı sayılırlar.

Başka bir deyişle bunların ortağı oldukları ........şirketteki çalışmaları, hizmet akdine değil, vekalet akdine dayalıdır ve 506 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemez. Bu kuralın istisnası, ........Şirket ortağı, başka işyerlerinde hizmet akdine göre çalışmışsa, o taktirde 506 sayılı yasa kapsamında sigortalı sayılabilir.

Hal böyle olunca, davacının ortağı olduğu ........şirket yanından bildirimi yapılan dönemde 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olmasının mümkün olmadığı..." (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi. 06.02.2017 t., 2015/23545 E., 2017/625 K..

27.06.2016 t., 2015/22320 E., 2016/10566 K.) gerekçelerine yer verilmiş olup; davacının ........ başvuru tarihi itibariyle ........ tarafından gerçekleştirilen ve ........şirketi ortağı davacının 1479 sayılı yasa (5510 sayılı Yasanın 4/I-b maddesi) kapsamında sigortalı olması gerektiği ve ........ borcunun ödenmesi zorunluluğuna ilişkin işlem, konuya ilişkin (1479 sayılı Yasanın 24, 5510 sayılı Yasanın 4, 53/2 maddesinde yer alan) yasal düzenlemelere uygun olmakla birlikte;

sigortalılar lehine ........ genelgeleriyle yapılan düzenleme ışığında davacının 506 sayılı Yasanın (5510 sayılı Yasanın 4/I-a maddesi) kapsamında gerçekleştirilen sigortalılık bildirimlerinin bir bölümünün geçerli kabul edilmesi nedeniyle davalı ........un dava açılmasına haksız işlemle sebebiyet verdiği biçiminde değerlendirilmesi mümkün olmadığından; sigortalılık süresi ve ........ ödemesi yönünden çekişme de bulunmadığından, davacı vekilinin ........ itirazlarının reddiyle;

........ tarafından dava açılmasına sebebiyet verilmediği için yargılama gideri ve vekalet ücretiyle sorumlu tutulması olanağı bulunmadığı halde, kanunun olaya uygulanmasında bu yönde hata edildiği ve ancak bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden. HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş" gerekçesiyle

1-Davacı vekilinin ........ başvurusunun reddine;

Davalı ........ vekilinin ........ başvurusunun kabulüyle; ............ 14. İş Mahkemesi'nin, 18.04.2017 tarihli, 2015/208 E, 2017/110 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına;

2-Davacının 01.04.2017 tarihinden itibaren ........ aylığına hak kazandığı ve bu tarih itibariyle hak kazanılan ........ların, herbir aylığın ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gereğinin tespitine,

3-Davalı ........ harçtan bağışık olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına, dava açılırken yatırılan peşin harcın, karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacıya iadesine,

4- 1.980,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafça ilk derece ve ........ kanun yolu yargılaması aşamasında karşılanan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmiştir.

E)Temyiz:

Davalı ........ : ........ başvuru tarihinde ........ borcu bulunan davacının isteminin reddine yönelik ........ işleminin mevzuata uygun olduğunu usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davacı vekili: ........ üzerine düşen görevi gereği gibi yerine getirmediğinden hakkın tespiti için dava açmak zorunda kaldıklarını, 2014/5 numaralı genelge örneğine göre talep tarihinde davacının işlemleri yapılsa, 34.454,44 TL. ........ çıkarmak yerine pirim aktarması yapılıp kalan ........ yargılama sürecindeki gibi bildirilseydi davacının ........ borcunu o tarihte ödeyip emekli olacağını, yargılama süreci ve gecikmeye ........un neden olduğunu bu bakımdan mahkemenin, dava açılmasında davalı tarafın kusurunun bulunmadığı yönünde vermiş olduğu hükmün hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu kararın bu yönüyle bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine; ........ vekilinin temyizine gelince;

2-Dava, davacının, 14/01/2015 tarihinden itibaren ........ aylığına hak kazandığının tespitiyle, birikmiş ........ tutarının, 14/01/2015 tarihinden itibaren uygulanacak faizi ile tahsilini istemine ilişkindir.

Mahkemece; "davacının 01/04/2017 tarihinden itibaren emekli aylığına hak kazandığının tespitine" karar verilmiş olmakla ........ Mahkemesince ilk derece Mahkemesi kararı kaldırılarak sadece vekalet ve yargılama giderleri yönünden davalı ........ lehine yeniden hüküm tesis edilmiştir.

Uyuşmazlık davacının, 14/01/2015 tarihinden itibaren ........ aylığına hak kazanıp kazanmadığı yönündedir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden.

05/01/1964 doğum tarihli davacının 25/07/1993 tarihli ilk işe giriş bildirgesi ile ........a tescil edildiği, 12.01.1993 tarihinden itibaren ........şirket ortağı olduğu, 25/07/1993-13/01/2015 tarihleri arası ortağı olduğu şirketten 4-a çalışmaları bulunduğu, 14/01/2015 tarihli dilekçesi ile davalı ........dan ........ aylığı tahsis talebinde bulunduğu, davalı ........un 06/03/2015 tarihli yazısı ile ........’a borcunun bulunması nedeni ile talebinin değerlendirmeye alınamadığı, 17/06/1988-31/12/1992 tarihleri arasında makine montaj ve imalat faaliyetinde bulunduğu, davacının ........................’ nin davacıya ............

24/06/2015 tarih ve 9449209 sayılı yazısında “2014/5 sayılı Genelge gereği kişinin 01/10/2008 sonrasında kendi işyerinde tek başına sigortalı kaldığı tarihten sonraki gün ........ kaydı açılır ifadesine istinaden ........ kaydı açıldığı, 01/03/2014 tarihinden sonra kişinin ........’lu olarak sigortalandığı anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Yasanın ........ Aylığından Yararlanma Şartlarını düzenleyen 35. maddesinin (a) fıkrasında ve 5510 sayılı Yasanın........ ve Yararlanma Şartlarını düzenleyen 28. maddesinin 9. fıkrasında sigortalının yazılı istekte bulunması halinde ........ aylığının bağlanabileceği düzenlenmiştir. Ayrıca, 1479 sayılı Yasanın aynı fıkrasında ve 5510 sayılı Yasanın aynı maddesinin 10. fıkrasında sigortalının talepte bulunduğu tarihte ........ ve her türlü ........larını ödemiş olması gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda; mahkemece resen, ........'dan davacının 01/03/2014 tarihinden itibaren ........ kapsamında ödediği ........lerin ........ hesabına aktarılması halinde 14/01/2015 tarihi itibariyle ........ ........ borcu kalıp kalmadığı hususunda müzekkere yazılmış olup, müzekkereye verilen cevapta 31/01/2015 tarihi itibariyle 2.896,53 TL ........ ........ borcunun kaldığının bildirildiği,

yargılama sırasında 01/03/2017 tarihinde davacı tarafça bildirilen borcun ........ hesabına yatırılmış olduğu ancak kendisine ........ bağlanmasını talep ettiği 14/01/2015 tarihinde ........ borcu bulunduğu ve davacının yeniden tahsis talebi olmadan yargılama sürecinde ........ borcunu ödedikten sonra Mahkemece ........ bağlanmasına karar verildiği anlaşılmakla 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 6552 sayılı yasa ile eklenen 7. maddesine göre ........a başvuru koşulu dava şartıdır.

Davacı tahsis talep tarihinde ........ aylığı koşullarını taşımamaktadır. Dava tarihi itibariyle ........ aylığı koşullarını taşımayan davacının ........ borcunu ödedikten sonra ........a yeniden başvurarak, ........un cevabına göre hareket ederek gerektiğinde dava açması gerekmektedir. Yasal düzenleme karşısında dava tarihinden sonraki bir tarihte davacının tahsis talebi olmaksızın ........ aylığına hükmedilmesi isabetsizdir.