Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/5665 K.2018/9437

A)Davacı İstemi;

Davacı, 01/01/2013-31/12/2014 tarihleri arasında kalan dönemde yapılan ihaleli işler nedeniyle 6 işyerinde çalıştırılan sigortalılara nakden ödenen...... yardımlarının prime esas kazanca dâhil olmadığının tespiti ile Kurumca haksız olarak tahsil edilen primlerin yasal faizi ile tahsili istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı;

Davalı Kurum, davacı şirket hakkında yapılan işlemlerde herhangi bir hata olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi;

İlk derece mahkemesi, davacı şirkete ait iş yerinde 01/01/2013-31/12/2014 tarihleri arası çalışan işçilere ödenen ...... yardımlarının sadece günlük muafiyet tutarının dışında kalan miktarın, buna karşılık ödenen yol yardımlarının ise tamamının 5510 sayılı yasanın 80. Maddesi gereğince sigorta primine esas kazanç niteliğinde olması nedeniyle davacı şirkete ait iş yerinde çalışan işçilere ödenen...... yardımlarından fazladan kesilen sigorta primi ile işsizlik primi bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

D)......... Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi;

Davanın yasal dayanağının 5510 sayılı Kanun'un "Prime Esas Kazançlar" başlıklı 80'inci maddesinin 4/1-(a) bendi olduğu, dava konusu yol yardımlarının teknik anlamda görev yolluğu nitleğinde kabulü mümkün olmadığından prime esas kazanca dahil edilmesi gerektiği, anılan düzenlemede belirtilen ...... muafiyetlerinin ise ücret bordrolarında değerlendirildiği, aşan kısmının prime esas kazanca dahil edilmesi gerektiği, böylece davanın reddine dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacılar vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

E) Davalı Temyiz Nedenleri;

Davacı, nakdi yardım şeklinde ödenen...... yardımlarının 5510 sayılı Yasanın yürürlük tarihinden sonra da prime esas kazanca dahil olmaması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114’üncü maddesi “(1) Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması...

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.” Hükmünü içerir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/2. fıkrasındaki düzenlenme gözetildiğinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'u dışındaki kanunlar ile de dava şartı düzenlenebileceği anlaşılmaktadır.

Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

11.09.2014 tarihli ...... Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 64'üncü maddesiyle de 30.1.1950 tarihli ve 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7’nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “Madde 64- 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı ......... Sigortası Kanunu ile diğer ...... mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce ......

Kurumuna müracaat edilmesi zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. İhbar üzerine davaya davalı yanında ferî müdahil olarak katılan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dâhi kanun yoluna başvurabilir. Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinleştikten sonra uygulamakla yükümlüdür.”

Somut olayda; dava 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7/3. maddesinin yürürlük tarihinden sonra açılmış olup davacı tarafça davaya konu olmayan işyerleri için başvuru yapıldığı, ancak davaya konu edilen ihaleli işler nedeniyle tescil edilen sigortalılara yapılan...... yardımları hakkında, davalı Kuruma başvurusunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında, 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7. maddesine 3. fıkra olarak eklenen düzenleme gereği, dava açılmadan önce ...... Kurumuna müracaatın olması ve Kurumca müracaata konu istemin zımnen ya da açıkça reddedilmesi gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup, eldeki davada, davacı tarafından 5521 sayılı Kanunun 7/3 maddesine uygun bir şekilde, davaya konu istem hakkında, dava tarihinde ...... Kurumuna müracaat ve Kurum tarafından bu müracaata konu istemin reddine ilişkin bir işlem veya eylem bulunmadığı görülmekle, mahkemece, dava şartı yokluğundan davanın reddine karar vermekten ibarettir.

O hâlde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Ankara ......... Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.