Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/6177 K.2018/6621

Davacı, 1994 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve 6111 Sayılı Yasadan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 1994 yılında yaptığı ürün teslimlerine istinaden sigorta başlangıç tarihinin 1994 yılı olarak tespiti ile 6111 sayılı yasadan yaralanması istemine ilişkindir

Mahkemece, davanın kabulü ile "Davacının 01.08.1994 tarihinden itibaren davalı Kurumun zorunlu tarım sigortalısı statüsünde çalıştığının ve davacının 6111 sayılı kanunda yararlanma hakkının bulunduğunun tespitine" karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması yada ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.

Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca 2926 sayılı Kanunda, süresinde kayıt ve tescillerini yaptırmayanların ürün bedellerinden prim kesintisi yapılması nedeniyle tarım Bağ-Kur sigortalılıklarının tespitine karar verilmesi halinde, sigortalılık başlangıç tarihi, prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı düzenlenmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının 15.7.1994 ve 02.07.2010 tarihlerinde prim kesintisinin bulunduğu, 21.8.2001 tarihinden itibaren ziraat odası kaydının bulunduğu ve Kurum tarafından 1.8.1994-31.12.1994 tarihleri arasında ve 27.4.2011 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul ettiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davalı Kurumca davacı 1.8.1994-31.12.1994 tarihleri arasında ve 27.4.2011 tarihinden itibaren sigortalı kabul edildiği için bu dönemler yönünden sigortalılığın tespitine karar verilmesinde davacının hukuki yararı bulunmamaktır. Davacının ürün bedellerinden yapılan prim kesintilerine göre davalı Kurumca kabul edilmeyen 01.08.2010-27.04.2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken davanın tümden kabulüne karar verilmiş olması hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.