Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/6263 K.2018/9749

Dava, ......i ödenen 12/07/1990-08/10/1996 tarihleri arasında da 1479 sayılı Yasa kapsamında ...... sigortalısı olduğunun tespiti ile, tahsis talep tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı :

Davalı ...... vekili; davacının şirket ortaklığı nedeniyle ......a kayıt ve tescilinin yapıldığının belirlendiğini, 01/09/2004 tarihli dilekçesi ile ...... Karşıyaka 2.Noterliği belgelerine göre davacının terk işleminin 12/07/1990 itibariyle yapıldığının, ...... Dairesindeki vergi kaydına göre 08/10/2006 tarihinde yeniden başlatıldığını, sigortalının 09/08/2012 gün ve ...... sayılı tahsis istemi sırasında 7356 gün hizmeti olduğunu, 4759 sayılı Yasa'ya göre 25 tam yıl 9000 gün hizmeti bulunmadığından yetersiz hizmet nedeniyle yaşlılık aylığına hak kazanamadığından tahsis talebine karşın bir işlem yapılmadığı bildirilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve kararı :

Mahkemece, Yargıtay uygulamalarında ve Hukuk Genel Kurulu kararlarında ......un ödenen ......leri kullandıktan sonra sigortalılığı uzun bir süre sonra iptal etmesini dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığı kabul edildiğinden bahisle, davacının 2001 yılında ...... borcunu yapılandırarak ödediği ve 2012 yılında tahsis talebinden sonra davacının sigortalılığının iptalinin dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığı kabul edilmiş ve "1-Davacının tahsis talebinde bulunduğu 09/08/2012 tarihini takip eden ay başı olan 01/09/2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine, 2-Davacının yaşlılık aylığı almaya hak kazandığı tarihten itibaren ödenmesi gereken aylıklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine " karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu :

Davalı ...... vekili; davacının 29/01/1988 tarihinde şirket ortaklığından dolayı tescilinin yapıldığını, 01/09/2004 tarihli dilekçesi ile şirket ortaklığından ayrıldığına ilişkin belge sunduğu ve buna istinaden terk işlemi yapıldığını, daha sonraki vergi kaydına istinaden sigortalılığının yeniden başlatıldığını, tahsis talep tarihi itibariyle 9.000 ...... gün sayısı bulunmadığından talebinin reddedildiğini, ...... işleminin yerinde olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

D)......... Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi :

......... Mahkemesince istinaf başvurusu; “ davacının zorunlu sigortalılık niteliği bulunmayan 12/07/1990 ile 08/10/1996 tarihleri arasında kalan dönem yönünden ......

10. İcra Müdürlüğü'nün 1999/10244 takip sayılı dosyası üzerinden icraen takip yapıldığı, davacının borcu 6183 sayılı Yasa kapsamında taksitlendirerek ödediği ve bu döneme ilişkin 4.204.249.943 TL'nin tecil-taksitlendirme hesabında bekletildiğinin ......un 17/03/2017 tarihli yazısıyla anlaşıldığından bu süre de isteğe bağlı sigortalı olduğunun kabulü gerektiği ve tahsis talep tarihi olan 09/08/2012 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasanın geçici 10/b-f bendinde öngörülen aylık bağlama koşullarının oluştuğu anlaşılmakla mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı “ gerekçeleri ile davalı ......un

istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

E)Temyiz : Davalı ...... vekili, istinaf gerekçelerini tekrarlayarak kararının bozulmasını talep etmiştir. Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı ...... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının şirket ortaklığından ötürü 01/02/1988 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu ...... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, davacının 08/10/1996-11/06/2012 tarihleri arasında vergi kaydının ve 18/03/2002-devam şeklinde esnaf sicil kaydının bulunduğu, 01/09/2004 tarihinde verdiği dilekçesi ile, şirket ortaklığını 12/07/1990 tarihi itibari ile hisse devri yaparak sonlandırıldığını belirtmesi üzerine davalı ......un davacıyı 01/02/1988-12/07/1990, 08/10/1996-devam şekilned sigortalı kabul ettiği, bir kısım ...... borçlarının icra takibi yapılarak tahsil edildiği,

ancak ......un davacının 6183 sayılı Yasa kapsamında yapılandırma talebine ilişkin bilgi ve belgenin bulunmadığını, davacınını 23/08/2001 tarihli başvurusu ile tecil-taksitlendirme talebinde bulunduğu ve düzenli ödediğini ve geçerli hale geldiğini, sigortalılığın eski ve yeni hali de olsa 16/04/1992 tarihli ...... ödemesinden sonra ilk defa 29/08/2001 tarihi ve sonrasında tecil-taksitlendirme ve cari ay ...... ödemelerinin sigortalılık süresine göre tahakkuk ettiği ve ......ca bu şekilde dikkate alındığının bildirildiği, icra yolu ile alınan ödemelerin hangi döneme ilişkin olduğunun tespit edilemediği,

davacının 09/08/2012 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğu ve davalı ......ca 25 yılı doldurmadığından talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Davacının önceden ......’a tescili bulunduğundan, ......ca 1999 yılında icra takibi başlatıldığı ve icra yolu ile bir kısım ...... borçları tahsil edildiği ortadadır. Davacıyı kendi hatalı işlemi nedeniyle yıllarca sigortalı sayan ......un, davacıya sigortalı olduğu inancını verdikten sonra yaptığı yanlışlığın farkına vararak sigortalılık süresini indirmesi iyi niyetten uzaktır. Yargıtay H.G.K.’nun 01/10/1997 gün, 1997/10-578 E., 1997/758 K.sayılı kararında da belirtildiği üzere; davacının, sosyal güvenlik hukuku ilkeleri ve Medeni Kanunun 2. maddesinin uygulanmasının zorunlu bir sonucu olarak ......i alınan süreler bakımından zorunlu sigortalı kabul edilmesi gerekir.

Öte yandan Dairemizin istikrar gösteren içtihatlarına göre davacının zorunlu sigortalılık koşullarını taşımadığı dönem için davacının hatalı işlemi sonucu geriye yönelik ...... yatırması yararına kazanılmış hak oluşturmaz. Ancak, fazla ...... ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalı olarak değerlendirilebilir. Y.H.G.K’nun 20/11/2002 gün ve 21/892-990 sayılı kararları da bu yöndedir.

Yapılacak iş, icra takibine ilişkin takip dosyasını getirtmek ve icra yoluyla tahsil edilen ......in hangi döneme ilişkin olduğunu ve davacının01/02/1988 tarihinden itibaren kesintisiz ...... sigortalısı kabul edilerek tahsil edilip edilmediği ve fazla ödemenin bulunması halinde ödeme tarihinden itibaren isteğe bağlı ...... sigortalısı olduğunu kabul edip davacının yaptığı ...... ödemelerinin karşıladığı süreyi gerektiğinde bir bilirkişi aracılığıyla tespit etmek, MK 2. maddesi dikkate alınarak çıkacak sonuca göre yaşlılık aylığı şartlarını değerlendirip, sonucuna göre bir karar verilmekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ......un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Davalı işveren vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan ......... Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.