Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/6266 K.2018/7695

Dava, davacının 01/01/2002-30/09/2003 tarihleri arasındaki 630 gün ve 01/01/2004-24/10/2004 tarihleri arasındaki 294 günlük Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile davacıya 01/09/2016 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilikindir.

İlk Derece Mahkemesince, yazılı gerekçelerle davanın kabulü ile davacının 01/01/2002-30/09/2003 ve 01/01/2004-24/10/2004 tarihleri arasındaki 924 günlük Tarım Bağ-Kur hizmetinin geçerli sayılması ile 01/09/2016 tarihinden itibaren 506 sayılı yasa kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

Davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 17/09/2014 tarihli başvurusu ile tevkifat kesintilerine istinaden tescilin yapılmasını istemesi üzerine davalı Kurumca davacının 01/09/2001-24/10/2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 6552 sayılı Yasadan da yararlanarak prim borçlarını 01/12/2014 tarihinde ödeyerek, 01/08/2016 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, davacı Kurumca davacının ziraat oda kaydı bulunmaması nedeniyle Tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin 01/09/2001-31/12/2001 ve 01/10/2003-31/12/2003 tarihleri arası olarak düzenlendiği, davacının teslim ettiği ürün bedellerinden 2001/8. ay ve bunu takip eden 2003 yılında prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, Mahkemece davacının 01/01/2002-30/09/2003 tarşhleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti yönünde verilen karar yerindedir. Ancak teslim ettiği ürün bedellerinden 2001 ve 2003 yılında prim kesintisi yapıldığı anlaşılmasına rağmen, bu tarihten sonra 2004 yılında prim kesintisi veya ürün teslimi bulunup bulunmadığı araştırılmadan 01/01/2004-24/10/2004 tarihleri arasında ilişkin talebin kabulü yerinde değildir.

Yapılacak iş, İlk Derece Mahkemesince, davacının 2004 yılında prim kesintisi veya ürün teslimi bulunup bulunmadığı araştırılarak, bulunması halinde davanın şimdiki gibi kabulüne karar vermek, bulunmaması halinde ise 01/01/2004-24/10/2004 tarihleri arasındaki talebin reddine karar vererek yaşlılık aylığı şartlarını buna göre değerlendirmekten ibarettir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazlarının kabul edilemesi ve temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.