Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/6623 K.2018/1406

Davacı, 31.12.2013 tarihli borçlanma talebine istinaden düzenlenen 5000 günlük tahakkuk cetvelinin 21.10.1988 tarihinden itibaren 5000 gün olacak şekilde düzeltilmesi ile bu borçlanmasının 21.10.1988-10.09.2002 tarihleri arasına mal edilmesi gerektiğinin tespitine,düzeltilen bu tahakkuk cetveline bağlı olarak da 26.08.2014 tarihli borçlanma talebine istinaden ödenen 375 günün 17.12.2003-02.01.2005 tarihleri arasına mal edilmesi gerektiğinin tespitine ve buna göre bağlanmış olan yaşlılık aylığının başlangıç tarihinden itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabı :

Kurum vekili; Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı

Mahkemenin , birinci borçlanma ve ikinci borçlanma için davacının ev hanımlığında ve sigortalı çalıştığı dönemlere hasredilmek sureti ile intibakın davacı lehine olacak şekilde yapılması , aylık hesap yöntemi 01/01/2000 öncesi ve sonrası farklı olmakla 01/01/2000 den önce ne kadar çok sigortalılık süresi varsa o kadar fazla aylık bağlanacağından kurumun yaptığı işleme göre belirlenen intibak tarihleri itibarı ile aylığın yeniden hesaplanması gerektiği gerekçesine dayandığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının davasının kabulü ile,davacının kuruma borçlanarak ödediği 5000 günlük 31.12.2013 tarihli işlem ile ilgili borçlanılan sürenin 21.10.1988-10.09.2002, 375 günlük 26.08.2014 tarihli işlem ile ilgili borçlanılan sürenin 17.12.2003-02.01.2005 dönemlerine mal edilmesi gerektiğinin tespitine,davacıya bağlanan aylığın başlangıçtan itibaren bu intibak sürelerine göre yeniden hesaplanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı kurum vekili ,3201 sayılı Yasanın 5. maddesine göre Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesince; davacının 31/12/2013 ve 29/08/2014 tarihli Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçelerinde borçlanmak istediğini belirttiği süre, Dortmund Kenti Belediye Başkanlığına ait 03/01/2014 tarihli ikamet belgesinde, davacının 21/10/1988 tarihinden itibaren ilçelerinde kayıtlı olduğunun belirtilmesi, davacının 29/04/2014 tarihinde Kuruma müracaat ederek 21/10/1988 tarihinden itibaren yurtdışında aralıksız oturum hakkı olduğunu belirterek bu tarihten itibaren 5000 gün olarak düzenleme yapılması yönünde talepte bulunması karşısında Mahkeme kararı ve gerekçesinin yerinde olduğu belirtilerek davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

F)Temyiz :

Davalı vekili,kurum tarafından yasal mevzuata uygun olarak tahakkuk cetveli düzenlendiği,yurt dışı borçlanmasının yurt dışındaki çalışmanın sona erdiği tarihten geriye doğru gidilmek suretiyle belirlenmesinin yasa gereği olduğu,bu durumun sigortalının iradesine bırakılamayacağı göz ardı edilerek karar verildiğini belirterek temyiz etmiştir.

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 Sayılı Yasa'nın 5. maddesinde;

“Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır” hükmü yer almaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının, 01/12/1982 ile 31/12/2010 tarihleri arasında yurt dışında sigortalı olduğu,Türkiye’de, 13/08/2013 – 23/08/2013 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında çalışmalarının olduğu, davacının 31/12/2013 tarihli yurtdışı hizmet borçlanma talep dilekçesi ile, 01/02/1983 tarihinden itibaren 5000 güne tamamlayacak kadarı süreyi borçlanmak istediğini belirttiği, Kurumca 27/09/1989 – 16/03/1991 ve 01/08/1997 – 31/12/2009 arasındaki arasında toplam 5000 gün karşılığı 54.480,00 TL borç çıkarıldığı,

davacının 22/04/2014 tarihinde Kuruma müracaat ederek yurt dışı oturum belge aslını sunduğu ve buna göre borç tahakkuk cetveli düzenlenmesini istediği , Kurumca tahakkuk ettirilen 54.480,00 TL primi 26/06/2014 tarihinde ödediği, 29/08/2014 tarihli “Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi” ile de 17/03/1991 veya 17/012/2003 tarihinden itibaren 375 gün borçlanmak istediği, Kurumca 17.03.1991-31.03.1992 arası toplam 375 gün karşılığı 4.536,00 TL borç çıkarıldığı, davacının bu miktarı da 20/01/2015 tarihinde süresinde ödediği, davacının 21/10/1988 tarihinden itibaren Almanya’da ikamet ettiği, ...

5. İş Mahkemesinin 04/02/2015 tarih, 2014/1518 E. – 2015/228 K. sayılı kararı ile davacının sigorta başlangıç tarihinin, 01/12/1989 tarihi olduğuna karar verildiği ve kararının Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 11/06/2015 tarih, 2015/7910 – 13418 K. sayılı ilamı ile onandığı, davacıya 21/06/2015 tarihli tahsis talebi üzerine yaşlılık aylığı bağlandığı ,aylık bağlanması sırasında yurt dışı borçlanması ile ödediği sürelerin 1989-1992 ile 1997-2009 arasına maledildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 sayılı Yasa'nın 5. maddesi ve Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması Ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin borçlandırılan sürelerin değerlendirilmesi ve sigortalılığın başlangıcı başlıklı 12. maddesine göre, Kurumca yapılan borçlanma tahakkuk işlemi yerinde olduğu gibi Kurumca düzenlenen borçlanma cetvelindeki süreye ait borçlanma bedelinin ihtirazi kayıt konulmadan ödenmesi karşısında davanın reddi gerekirken kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.