Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/6654 K.2019/335

Davacılar vekili, davacı işçinin (...), iş kazası nedeniyle malul kaldığını, belirterek kazalı işçi için toplam 256.444,67TL maddi, 50.000,00TL manevi; davacı eş için 20.000,00TL manevi, davacı dört çocuktan her biri için 7.500,00TL manevi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

B) DAVALI ... AŞ. CEVABI

Davalı ... AŞ vekili, uyuşmazlığın sigorta hukukundan kaynaklandığını ve ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, inşaat all risk poliçesisi ile işçilerin çalışırken uğrayacağı zararların teminat kapsamına alınmadığını ve inşaat yapımı ile ilgisi olmayan üçüncü şahısların uğrayacağı maddi zararların teminat kapsamında olduğunu; kusur ve aktüerya incelemelerinin gerektiğini belirterek davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

C) DAVALI ... İNŞAAT LTD. ŞTİ. CEVABI

Davalı ... İnşaat Elektrik Ldt. Şti. vekili, davacı işçinin kusuru ile kazanın meydana geldiğini, görme kaybının iş kazasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının belirlenmesi ve davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

D) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Yerel Mahkemece, davacı işçi (...) için 256.444,67TL maddi, 30.000,00TL manevi; davacı eş için 10.000,00TL manevi; davacı dört çocuktan her biri için 5.000,00TL manevi tazminata karar verilmiş; davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna hükmedilmiştir. Kararda ayıraca, maddi tazminatın 1.000,00TL'si için olay, bakiyesi için ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi; manevi tazminatın ise tamamına olay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması hükmü kurulmuştur.

E) İSTİNAF BAŞVURUSU

Davacılar vekili, maddi tazminatın tamamına, olay tarihinden itibaren faiz kararı verilmesi gerektiğini, aksine hükmün hatalı olduğunu savunmuştur.Davalı ... AŞ vekili, davacı yanın tazminat taleplerinin poliçe teminatı dışında olduğunu, poliçenin 6. sayfasında yer alan ... ve üçüncü şahıslara karşı sorumluluk sigortası ek teminat klozu ile işçilerin teminat kapsamı dışında bırakıldığını ileri sürmüştür.Davalı ... İnşaat Ltd.

Şirketi vekili, davacının kusuru ile kazanın meydana geldiğini, sürekli iş göremezliği konu edilen davacının gözündeki kayıp oranında temel nedenin belirlenmesi gerektiğini, davacının kaza sonrası bir başka şirket bünyesinde sigortasız olarak çalıştığını, hakim tarafından dinlenmeyen, acısı ve elemi hissetmeyen aile mensuplarına ayrı ayrı manevi tazminata hükmedilmesinin yerinde olmadığını, ıslah talebinin ıslahın usule ve yasaya aykırı olduğunu istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.

F) BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davalı ... İnş. Ltd. Şti. yönünden, istinaf başvurusunun esastan reddine; davacılar vekili ile davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurularının kabulüne, ... 3. İş Mahkemesi'nin 22.02.2017 tarih ve 2014/751 Esas - 2017/119 Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca, düzeltilmek üzere kaldırılmasına, esas hakkında yeniden karar verilmesine hükmedilmiştir.

Yeniden kurulan hükümde;Sigorta poliçesi, iş kazalarını karşılamadığından davalı ... AŞ yönünden davanın reddine,Davacı işçi için 256.444,67TL maddi, 30.000,00TL manevi; davacı eş için 10.000,00TL manevi; davacı dört çocuktan her biri için 5.000,00TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle davalı ... İnşaat Ltd. Şti.den tahsiline karar verilmiştir.

G) TEMYİZ

Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili, hükmedilen tazminat miktarının yerinde olmadığını, yargılamanın başlangıcında tensip zabtının kendilerine tebliğ edilmediğini, davalı ... şirketi yönünden ret kararı verilmesinin hatalı olduğunu, kusur ve maluliyeti kabul etmediğini, davacının usta bir işçi olduğunu, kazadan sonra çivi batan gözünü ovuşturması sebebiyle rahatsızlığın büyüdüğünü, davacının kazadan sonra sigortasız olarak başka bir iş yerinde çalıştığını, bir daha çalışmayacağı ihtimali üzerine yapılan hesap raporunun bu nedenle hatalı olduğunu, açıklanan ve re’sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulması gerektiğini savunmuştur.

H) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyadaki yazılara, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsamına ve nedenlerine göre davalı ... İnşaat Ltd. Şti. vekilinin, aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. Dava, iş kazası maluliyetinden kaynaklanan maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Somut olayda, 05/08/2014 tarihinde gerçekleşen iş kazası nedeniyle davacıda %44,2 sürekli iş göremezliğin oluştuğu, olayda davalı ... İnşaat Ltd.

Şti.nin %70, davacı kazalı işçinin %30 oranında kusurlu bulundukları; inşaat işyerinin İnşaat All Risk sigorta poliçesiyle davalı ... şirketi tarafından sigortalandığı; alınan hesap raporunda asgari ücret hariç olmak üzere mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda pasif dönem için asgari geçim indirimi hariç tutularak asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı ifade edilmesine rağmen, hesap tablosuna göre asgari ücretin üzerinde bir rakam ile hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır.Tazminatın belirlenmesi için sigortalının pasif devre zararınında esas alınması gereken ücret konusunda uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmaktadır.

Gerçekten 01/01/2008 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 5615 sayılı yasanın 2. maddesiyle değişik 193 sayılı gelir vergisi kanununun Asgari geçim indirimi başlıklı 32. maddesine göre “Ücretin gerçek usûlde vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulanır.

Asgarî geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için %50’si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için %10’u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için %7,5 diğer çocuklar için %5’i dir.

Gelirin kısmi döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınır. Asgarî geçim indirimi, bu fıkraya göre belirlenen tutar ile 103 üncü maddedeki gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranın çarpılmasıyla bulunan tutarın, hesaplanan vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanır. Mahsup edilecek kısmın fazla olması halinde iade yapılmaz.

Öte yandan, pasif devre de herhangi bir işte çalışılmasa bile, sigortalının salt yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesinin ekonomik bir değer taşıması nedeniyle bundan yoksun kalan bakımından bir zarar oluşacağı ve bu zararın karşılanması amacıyla pasif devre zararının hesaplanması gerektiği, bu zararın hesaplanması sırasında esas alınması gereken ücretin asgari ücret olduğu Dairemizin ve giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Diğer bir deyişle pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan asgari ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır.

Bu duruma göre ücret karşılığı fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin, ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif devre zararının hesaplanması sırasında dikkate alınamayacağı açıktır.Somut olayda, pasif dönem için uygulanması gereken asgari geçim indirimi hariç net asgari ücret yerine, hesap tablosundaki rakama göre daha yüksek bir rakam ile hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır.Yapılacak iş, taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle,

bozma ilamına konu edilen hesap bilirkişi raporundaki veriler dikkate alınarak ve asgari geçim indirimsiz net asgari ücret ile pasif dönem zararı belirlenerek maddi tazminata karar verilmesinden ibarettir.O halde, davalı ... İnşaat Ltd. Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmelidir ve Bölge Adliye Mahkemesinin hükmü bozulmalıdır.