Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/146 K.2019/2471

Davacılar, iş kazası sonucu maluliyetten doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacılar ile davalılardan ... ve ... Elektrik Dağıtım AŞ vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Davacılar murisinin kaza yapan araçta yolcu olarak bulunduğu ve kazanın meydana gelişinde bir kusurunun olmadığı dikkate alındığında, sorumlular arasındaki kusur dağılımı ileride kendi aralarında açılması ihtimali bulunan rücu davasında yeniden tartışılabileceğinden bu husus bozma nedeni yapılmamıştır. 2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; davalıların tüm, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, 3-Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacıların kazalının kendisi, eşi ve çocukları olduğu, dava dilekçesinde, davacı kazalı için 10.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi, eş için 40.000,00 TL manevi, çocuklar için 15.000,00'er TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu,

dava açıldıktan bir süre sonra davacı kazalının vefat ettiği, bundan sonraki aşamalarda davacı tarafın dava dilekçelerini tamamen ıslah ederek iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlikten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olan dava konusunu iş kazası nedeniyle ölümden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olarak değiştirdikleri, bu ıslah dilekçesi ile davacı eş için 50.565,84 TL destekten yoksun kalma tazminatı, çocuk Mikail için 10.163,51 TL destekten yoksun kalma tazminatı, tüm davacılar yönünden 8.330,00 TL tedavi gideri, 12.924,00 TL kazanç kaybı, eş için 60.000,00 TL manevi,

çocuklar için 30.000,00'er TL manevi tazminat talep ettikleri, kaza yapan araçta yolcu olarak bulunan müteveffa sigortalının kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, 6.100,00TL sağlık harcamasından veraset ilamına uygun olarak 1/4 pay dahilinde her bir davacı lehine 1.525,00TL'nin, tüm davalılardan müteselsilen tahsili edilmesine, (...'nin sorumluğuluğu 5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesine göre 1/2 ile sınırlı olmak üzere), yargılama esnasında vefat eden ...'in kaza tarihinden vefat tarihine kadar geçen dönem için gerçek zararı olan 12.924,00TL veraset ilamına uygun olarak 1/4 pay dahilinde her bir davacı lehine 3.231,00TL'nin, tüm davalılardan müteselsilen tahsili edilmesine (...'nin sorumluluğu 5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesine göre 1/2 ile sınırlı olmak üzere), 32.499,63TL maddi,

50.000,00TL manevi tazminatın tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek (...'nin sorumluluğu 5510 sayılı Yasa'nın 21. Maddesine göre 1/2 ile sınırlı olmak üzere) davacı ...'e ödenmesine, 7.734,59TL maddi, 20.000,00TL manevi tazminatın tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek (...'nin sorumluluğu 5510 sayılı Yasa'nın 21. Maddesine göre 1/2 ile sınırlı olmak üzere) davacı ...'e ödenmesine, 20.000,00TL manevi tazminatın tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek (...'nin sorumluluğu 5510 sayılı Yasa'nın 21. Maddesine göre 1/2 ile sınırlı olmak üzere) davacı ... ...'e ödenmesine,

20.000,00TL manevi zararın tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek (...'nin sorumluluğu 5510 sayılı Yasa'nın 21. Maddesine göre 1/2 ile sınırlı olmak üzere) davacı ...'e ödenmesine, ıslah dilekçesindeki talep ile sınırlı kalmak suretiyle, tüm alacak kalemlerine 28.12.2010 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, sağlık harcamaları ile maddi ve manevi tazminat taleplerindeki fazla miktarlı istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Gerek mülga BK’nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar adı ile ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır.

Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince alınmamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Bu ilkeler gözetildiğinde, davacılar yararına hükmedilen manevi tazminatlar azdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.