Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/1511 K.2019/619

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 1995-20/09/2011 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, 03/10/2013 tarihli, 2012/637 E. 2013/478 K. sayılı karar ile davacının hizmet (sigortalılık ) tespiti davasının reddine karar verilmiş, davacı tarafça temyiz yoluna başvurulması üzerine, Dairemizin 29/01/2015 tarihli 2014/138 E. 2015/1663 K. sayılı ilam ile; eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidildiği gerekçesiyle bozulmuş, bozma ilamına uyan Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile davacı ...'ın davalıya ait ...... Ltd. Şti'nde 01/11/1996-20/09/2011 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalıya ait 45312 sicil sayılı işyerinde 12/09/2000-14/11/2006 ve 09/12/2006-20/09/2011 tarihleri arasında geçen bir kısım çalışmalarının davalı Kuruma bildirildiği, davacının 15/11/2006-06/12/2006 tarihleri arasındaki çalışmasının ise ...... sicil sayılı işyerinden bildirildiği, 2002 ila 2011 yılları arasındaki dönemde davacının imzasını taşıyan puantaj cetvelleri ve ücret ......larının bulunduğu, 11/11/2007-12/11/2007 tarihleri arasında rahatsızlığı nedeniyle raporlu olduğu, davacının 21/08/1998-21/02/2000 tarihleri arasında askerlik görevini yaptığı, ......

Müdürlüğünce davacının herhangi bir çıraklık kaydına rastlanmadığının bildirildiği, komşu işyeri tanıklarının dinlenildiği, ihtilak konusu dönemin tamamında davalı işyerininde çalışması bulunan ...... tanıklarının dinlenilmediği anlaşılmaktadır.

Somut olayda uyulmasına karar verilen bozma ilamında yapılacak işin "dava konusu yapılan çalışma döneminin tamamında, 2002-2011 yılları arasındaki imzalı puantaj kayıtları olan dönemlerde imzasını içeren puantaj kayıtlarına geçmiş sürelerin dışındaki sürelerle ilgili olarak istemin reddine, 1995-2001 yılları arasındaki imzalı puantaj kaydı olmayan dönemde veya olup da itiraz edilen imzaların davacıya ait olmadığı anlaşılan dönemlerde, ihtilaflı döneme ilişkin dönem ......larından,

ihtilaflı dönemin tamamında çalışması olan ve çalışmanın kesintisiz olduğunu bilmesi mümkün olan dönem ......larında kayıtlı tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, ......larda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ......

Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve davacının davalı işyerinde çırak olarak çalışıp çalışmadığını araştırmak, davacı ile davalı işveren arasında çıraklık sözleşmesi bulunup bulunmadığını belirlemek, eğer yapılmış ise çıraklık sözleşmesini getirtmek,

davacının çırak olarak çalıştırılması söz konusu ise işyerinde üretimle ilgili çalışmalara ne zaman katılmaya başladığını araştırarak gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koymak" olduğu belirtilmiş, bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Yapılacak iş, 2002-2011 yılları arasındaki imzalı puantaj kayıtları olan dönemlerde imzasını içeren puantaj kayıtlarına geçmiş sürelerin dışındaki sürelerle ilgili olarak istemin reddine karar vermek, diğer süreler yönünden puantaj kaydı ve ücret ......su olup olmadığını tespit etmek, imzaların davacıya ait olması halinde daha fazlasına hükmedilemeyeceğini dikkate almak ve ihtilaflı döneme ilişkin dönem ......larından, ihtilaflı dönemin tamamında çalışması olan ve çalışmanın kesintisiz olduğunu bilmesi mümkün olan dönem ......larında kayıtlı tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak,

......larda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve davacının davalı işyerinde çırak olarak çalışıp çalışmadığını araştırmak, davacı ile davalı işveren arasında çıraklık sözleşmesi bulunup bulunmadığını belirlemek, eğer yapılmış ise çıraklık sözleşmesini getirtmek,

davacının çırak olarak çalıştırılması söz konusu ise işyerinde üretimle ilgili çalışmalara ne zaman katılmaya başladığını araştırarak gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de, davacının askerlikte geçirdiği ve raporlu olduğu süre dışlanmadan ve 15/11/2006-06/12/2006 tarihleri arasındaki çalışmalarının 1057530 sicil sayılı işyerinden bildirildiği dikkate alınmadan yazlı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.