Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/1565 K.2018/9800

Dava, davacının yurtdışı borçlanma günlerinin borçlanma talep tarihinden geriye gidilerek mal edilmesi işleminin iptal edilip........'da ki sigortalılık başlangıcı olan 01/09/1984 tarihi sonrasına mal edilerek yaşlılık aylığının yeniden hesaplanarak bağlanması istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı:

Davalı ........ vekili tarafından zamanaşımı, yetkisizlik, görevsizlik ve her türlü itirazda bulunarak haksız davanın reddine karar verilmesi talep olunmuştur.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı:

Mahkemece, davanın kabulü ile “davacının 5000 gün prim ödemesinin 01/09/1984-21/07/1998 tarihleri arasına mal edilmesi gerektiğinin tespitine,” karar verilmiştir.

D) ........ Başvurusu :

Davalı ........ vekili tarafından sunulan ........ başvuru dilekçesi ile davacının talebi gibi ilk işe giriş tarihinin kabulünün mümkün olmaması nedeniyle talep edildiği şekilde borçlanmanın mal edilmesi işleminin de yasal olarak mümkün olmadığı belirtilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talep olunmuştur.

E)............ Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

............ Mahkemesince, “ incelenen Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu ” gerekçesiyle;

“Davalı ........ vekilinin ........ isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine,” şeklinde karar verilmiştir.

F)Temyiz:

Davalı ........ vekili tarafından sunulan dilekçe ile ........ başvuru dilekçesinde yer alan itirazlar yinelenmek suretiyle kurulan hükmün bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının ........'a 25/04/2008 tarihinde intikal eden borçlanma talep dilekçesi ile yurt dışında geçen 01/09/1984-24/04/2008 tarihleri arasındaki süreyi borçlanmak istediği, ........ca düzenlenen tahakkuk cetvelinde 01/09/1984-24/04/2008 tarihleri arasındaki 8513 günlük süre için borçlanma imkanı tanındığı, davacı tarafın tahakkuk cetvelindeki borçlanma bedelinin 29/03/2013 ve 31/01/2014 tarihlerinde bir kısmının ödendiği, ........ tarafından davacının ödemiş olduğu borçlandırma tutarı karşılığı olarak 02/09/1984-24/04/2008 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 5058 gün davacıya hizmet süresi kazandırıldığı,

davacıya yapmış olduğu tahsis dilekçesine istinaden 01/02/2014 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa Geç.81 md. hükümlerince yaşlılık aylığı bağlandığı, yapılan yurt dışı borçlanma sürelerinin 04/06/1994-24/04/2008 tarihleri arası dönem yönünden kabul edilerek ........ca buna göre yaşlılık aylığının bağlanması işlemlerinin gerçekleştirildiği, davacı tarafından sunulan 09/02/2016 tarihli dilekçe ile yapılan yurt dışı borçlandırma işleminin 01/09/1984-21/07/1998 tarihleri arası döneme mal edilerek yeniden düzenleme yapılması ve buna göre yaşlılık aylığınının yeniden hesaplanmasının ........’dan istenildiği,

........ tarafından 11/02/2016 tarihli yazı cevabı ile davacı talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 3201 sayılı Yasa’nın, 17/04/2008 tarih ve 5754 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile değişik “Süre tespiti ve sigortalılığın başlangıcı” başlıklı 5. maddesi ile

“Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır, bu tespitte 1 yıl 360 gün, 1 ay 30 gün hesaplanır.

........kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

........kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir.

Yurtdışı hizmet borçlanmasına ait süreler 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesinde; ........’de sigortalılıkları varsa borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir” hükmünü içermekte olup; Yasa’nın anılan açık hükmü karşısında, 3201 sayılı Yasa kapsamında yapılan yurtdışı hizmet borçlanmalarında esas alınan yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin, ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere belirlenmesi gerekir.

Öte yandan, borçlanma cetvelindeki süreye ait borçlanma bedelinin ihtirazi kayıt konularak ödenmiş olması da sonuca etkili olmayacaktır. Borçlanma bedeli ihtirazi kayıt konularak ödense dahi kısmi ödeme hâlinde 3201 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru gidilerek mal edilecek tarihler tespit edilecektir. (Hukuk Genel Kurulu’nun 12/12/2018 gün ve 2018/21-995 Esas ve 2018/1901 Karar sayılı kararı )

06/10/2008 tarih ve 27046 sayılı Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Borçlandırılan Sürelerin Değerlendirilmesi ve Sigortalılığın Başlangıcı” başlıklı 12 maddesinde ise ;

(1) Başvuru sahibince borçlanmak istenilen süre belirtilmişse belirtilen süre, belirtilmemiş ise ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere borçlanmak istediği gün sayısı esas alınır. Bu tespitte bir yıl 360 gün, bir ay 30 gün olarak hesaplanır.

(2) Yurtdışında hizmet borçlanmasına dair sürelerin 5510 sayılı Kanun kapsamında hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesinde söz konusu süreler, başvuru sahiplerinin ........’de sigortalılıkları varsa borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa 5510 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir.

(3) ........’de........kanunlarına tabi hizmetleri olanların borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları veya hizmetlerine eklenir.

(4) Aylığa hak kazanmak için 5510 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin üçüncü fıkrasında tanımlanan anlamda belli bir sigortalılık süresi şartının yerine getirilip getirilmediğinin tespitinde geçerli olmak üzere;

a) Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

b) ........’de........kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan başvuru sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten, sigortalı ölmüş ise ölüm tarihinden, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülmek suretiyle tespit edilir. Birden fazla yurtdışı hizmet borçlanması yapılması durumunda da sigortalılık süresi başlangıcı, borcun en son ödendiği tarihten, borçlanılan toplam gün sayısı kadar geriye götürülerek belirlenir.

(5)........sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz” hükümleri düzenlenmiştir.

Somut olayda, davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 sayılı Yasa'nın 5. maddesi ve 06/10/2008 tarih ve 27046 sayılı Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesi hükümlerine göre borçlanılan sürelerin sigortalının iradesine bırakılamayacağının belirgin olması, borçlanma bedelinin ihtirazi kayıt konularak ödenmiş olmasının dahi sonuca etkili olmaması karşısında ........ tarafından gerçekleştirilen borçlanma tahakkuk işlemi yasal ve yerinde olup Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

O halde, davalı ........ vekilinin ........ başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, ........ başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan ............ Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, ilk derece Mahkemesi kararının BOZULMASI gerekmiştir.

H)Sonuç: