Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/1814 K.2019/3160

Davacı, davalılardan iş verene ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava; davacının ...mezarlığında bekçi olarak 2004 yılından 2013 yılı sonuna kadar çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; 26/05/2015 tarihli 2013/235 Esas sayılı kararla,davacının ...’na bağlı olarak: 01/01/2009 – 22/02/2009 tarihleri arasında 52 gün, 22/04/2009 – 30/06/2009 tarihleri arasında 69 gün, 01/07/2009 – 21/10/2009 tarihleri arasında 111 gün, 23/11/2010 – 21/10/2010 tarihleri arasında 38 gün, 01/01/2011 – 30/06/2011 tarihleri arasında 180 günü, 01/07/2011 – 31/11/2011 tarihleri arasında 180 gün, 01/01/2012 – 30/06/2012 tarihleri arasında 180 gün, 01/07/2012 - 31/12/2012 tarihleri arasında 180 gün, 01/01/2013 – 03/03/2013 tarihleri arasında 63 gün asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine, 01/01/2009 tarihinden önceki döneme ait hizmet süresi tespiti talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekillerince temyizi üzerine Dairemizin 07/06/2016 günlü 2015/17480 Esas sayılı ilamı ile ‘ ... Beldiyesi ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi arasında yapılan ve mezarlıkların devrine ilişkin olan protokolü dosya arasına almak, talep edilen dönemde hizmet bildirimi bulunan dava dışı işyerlerini ve bu işyerlerinin davalı ... Büyükşehir Belediyesi ve ...

Belediyesi ile bağlantısı bulunup bulunmadığını, aralarında davacının çalıştığını beyan ettiği mezarlığın bakımı, güvenliği vs konular hususunda yapılan herhangi bir sözleşme bulunup bulunmadığını araştırmak, söz konusu dava dışı işyerlerinin ve davalı ... Büyükşehir Belediyesi ile ...

Belediyesi'nin talep edilen döneme ilişkin ücret bordrolarını dosya arasına alarak davacıya ücret ödemesi yapılıp yapılmadığını belirlemek, hizmet bildirimi olan dava dışı işyerlerinden; özellikle davacının çalışmalarının geçtiği mezarlık işyeri ile ilgili alanlarda çalışan ayrıca yönetici/amir konumunda bulunan kişilerin bildirilmesini isteyerek bordrolarda adı bulunan bu özelliklerdeki bordro tanıklarını dinlemek, Beylükdüzü Belediyesi tarafından 2004 yılından beri çalışanların bildirildiği listeden re'sen seçilecek bordro tanıklarını dinlemek,

davacıdan da ücretini ne şekilde ve kimden aldığını sorarak’ karar vermek gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

Bozmaya uyan Mahkemece, davanın kabulü ile davacının davaya dahil edilen (...) ... Belediye Başkanlığına bağlı olarak; 01/02/2004 ile 27/09/2006 tarihleri arasında ;davacının davalı ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına bağlı olarak; 01/01/2009-22/02/2009, 22/04/2009-30/06/2009, 01/07/2009-21/10/2009, 23/11/2010-31/12/2010, 01/01/2011-03/06/2011, 01/07/2011-31/12/2011, 01/01/2012-03/06/2012, 01/07/2012-31/12/2012, 01/01/2013-03/03/2013 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Yargıtayın bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü,mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak doğmuştur.(09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) Usuli müktesep hak müessesesi HMK'nda düzenlenmiş olmamakla beraber,Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiş ve geliştirilmiştir. Bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi durumunda da usuli kazanılmış hak doğmuş olur.

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Yani kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder.

Mahkemece,01/01/2009 sonrası yönünden kurulan hüküm isabetli ise de, bozma öncesi verilen kararda, davacının 01/01/2009 öncesine ilişkin talebinin mahkemece reddedildiği ve ilk hükmün davacı tarafından temyiz edilmediği görüldüğünden, bu durum davalılar yararına usulü müktesep hak oluşturmaktadır. Buna göre mahkemece,01/02/2004-27/09/2006 dönemi açısından da tespite karar karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.