Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/2241 K.2019/3733

B)Davalı Cevabı

Davacının Ziraat Odası kaydının 13/06/2008 tarihinde başlayıp 25/05/2009 tarihinde sona erdiğini, ... ... Kredi Kooperatifi'ndeki üye kaydının anılan Kooperatifin Kamu Kurum ve Kuruluşu niteliğini taşımadığından ... Bağ - Kur sigortalılığının tespitinde esas alınamayacağını, dava konusu dönemde sigortalı sayılabilmesi için ... kesintisi yapılıp Kurum hesabına aktarılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı : İlk Derece Mahkemesince, " avanın konusu davacı ...'in 01/01/1995 - 01/07/2008 tarihleri arası ... bağkur sigortalısı olduğuna ilişkin davalı taraf ile çıkan muarazanın önlenmesi davasıdır.

2926 Sayılı Kanununun 2 maddesinde, Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan ... ... kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın 3. maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyette bulunanların ... Bağkur sigortalısı sayılacakları belirtilmiştir.

Aynı Kanunun 10.maddesi gereğince, Sigortalıların kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, 21/10/1935 tarih ve 2834 sayılı Kanuna göre kurulan ... satış kooperatifleri ve birliklerinin, 18/4/1972 tarih ve 1581 sayılı Kanuna göre kurulan ... kredi kooperatifleri ve birliklerinin, 24/4/1969 tarih ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan .... ...

İstihsal Kooperatifleri ile Birliği (Pankobirlik), Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve ... kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtları esas alınır. Belirtilen bu merci, kurum, kuruluş, kooperatifler ve birlikleri ile şirket ve bankalar, Kurumun isteği üzerine her türlü bilgiyi ve belgeyi vermekle yükümlüdürler.

Somut olayda gerekli kurumlara yazılan müzekkere cevaplarında davacının tarımsal faaliyette bulunduğuna dair herhangi bir kayda ulaşılamadığı anlaşılmıştır. 21/11/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere,davacının üyesi olduğu Durabeyler Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin 2926 Sayılı kapsamında bahsi geçen kooperatiflerden olmadığı, davacının ... İçkiler San. Ve Tic.

AŞ' ye sattığı ürün karşılığında Bağkur prim kesintisi yapıldığı ve prim kesintisinin Kurum hesabına ödendiği, Yasanın 36. Maddesi gereği tevkifatı takip eden aybaşında sigortalı olduğunun tespiti gerektiği ve 01/11/2004 - 03/12/2004 tarihleri arasında ... bağkur sigortalısı olduğu anlaşılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle ,

"Davanın KISMEN KABULÜ İLE,

1-Davacı ...'in 01/11/2004 -03/12/2004 tarihleri arasında ... bağkur sigortalısı olduğunun tespitine, taraflar arasındaki muarazanın bu şekilde giderilmesine, " karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

Davalı ... vekili özetle; Davacının Ziraat Odası kaydının bulunmadığını, davacının üyesi olduğu, ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin Kamu Kurum ve Kuruluşu niteliğinde olmadığını, Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, 2926 sayılı yasanın 2 ve 3 . maddeleri kapsamında yeterli araştırma yapılmadığını ileri sürmüştür.

Davacı vekili özetle; Kurumun önce davacıyı sigortalı saydığını ve prim alacaklarını tahsil ettiğini, sonradan sigortalılığı geçersiz saymasının yerinde olmadığını ileri sürmüştür.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince, "Davacıdan ilk kesinti Ekim/1994 tarihinde yapıldığından kesintinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalılığının başlatılması gerekmekte olup Kurumda buna uygun işlem yapmıştır. Davacının Ziraat Odası kaydı ilk kesintinin yapıldığı tarihten çok sonra başladığından ve davacı, tarımsal faaliyeti nedeniyle ürün teslim ettiğini ve bu nedenle kendisinden kesinti yapıldığını iddia ve ispat edemediğinden sigortalılığının 31/12/1994 tarihi itibarıyla sona erdirilmesi de yerindedir.

Dava konusu döneme bakıldığında, davacıdan ... Ve. Tic. A.Ş'ye sattığı anason tohumu nedeniyle 12/10/2004 tarihli müstahsil makbuzu ile 16.658.000 TL ... kesintisi yapıldığı açıktır. Kesintilerin yapılmasının ve Kuruma intikalinin sağlanması Kurumun görevi olduğundan davacının, bu kesintinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşı olan 01/11/2004 tarihinden itibaren sigortalılığının yeniden başlatılması ve 04/12/2004 tarihinden itibaren ... kapsamına girmesi nedeni ile de 03/12/2004 tarihi itibarıyla sona erdirilmesi dolayısıyla 01/11/2004-03/12/2004 tarihleri arasında da ... Bağ- Kur sigortalısı sayılması gerektiğinden mahkemenin buna uygun karar vermesi yerinde bulunmaktadır. " gerekçesiyle

"1-HMK'nın 353 / 1 - b maddesi gereğince davacı ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, " karar verilmiştir.

E)Temyiz:

Davacı ve davalı Kurum vekillleri istinaf başvuru dilekçelerindeki nedenleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm temyiz itirazlarının reddine; davacının temyizine gelince;

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, ...’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

... ... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

2926 sayılı yasanın 6/b maddesi hükmüne göre, “diğer ... ... kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona erer.

Öte yandan ,Dairemizin ve giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşleri, ... ... sigortalısının kısa süreli olarak çalışmasının ... faaliyetinin devamına engel olmayacağı ve dolayısıyla bu hizmetler dışında ... faaliyetinin kanıtlanması durumunda sigortalığın devam ettiğinin kabulü gerekeceği yönündedir.

Somut olayda, davacının teslim ettiği ürün bedellerinden 2004/10. ayda prim kesintisi bulunmakta olup, 04/12/2004-27/12/2004 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında çalışması bulunduğu, davacının 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları kısa süreli olup, tarımsal faaliyetinin devam ettiği de anlaşıldığından 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları dışlanmak suretiyle, 01/11/2004-31/12/2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında ... ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.