Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/2261 K.2019/4497

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen maddi ve manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi ... vekilince istenilmesi ve duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için18/06/2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalılar vekili Avukat... ile karşı taraf vekili ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle, temyiz kapsamı ve nedenlerine göre, davalılardan ... İnşaat San. Tic. A.Ş vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava 16/07/2007 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece 185.299,00 TL maddi ve 60.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının çalışmadığı günler kazancına yönelen talebi ile tedavi giderleri talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen 27/05/2015 tarihli bir önceki kararın davalıllar tarafından temyizi üzerine Dairemizin 26/04/2017 tarih 2016/15665 esas, 2017/3558 karar sayılı ilamında özetle “ Mahkemece %87,5 kusur oranı üzerinden yapılan hesabın hatalı olduğu, davalı işverenlerin % 75'lik kusuru oranında sorumlu olduğu belirtilerek, mahkemece yapılacak işin maddi tazminat davası yönünden, dosyadaki kusur raporu çerçevesinde % 75 davalı kusurlarına göre maddi zarar hesabının dikkate alınması, Kurumca bağlanan gelirlerin ilk peşin değerinin % 75 oranında işverenler kusuruna göre rücu edilebilecek kısmının maddi zarardan indirerek, karar verilmesi gerektiği” belirtilerek kararın bozulduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere “usuli kazanılmış hak” kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.( HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

Bu açıklamalar doğrultusunda, bozmaya uyularak yapılan yargılamada 01/11/2017 tarihinde hesap bilirkişiden alınan ek raporda bozmada işaret olunduğu üzere %75 kusur oranı üzerinden hesap yapılıp, bu oran üzerinden ilk peşin sermaye değerinin tenzil edilmesi yerinde olmuş ise de; önceki kararda esas alınan 19/04/2015 tarihli hesap raporunda gözetilen işlemiş devre sonu olarak alınan 31/12/2015 tarihinin 31/12/2017 tarihine çekilmesi ve pasif devrede de 2017 yılı asgari ücretleri dikkate alınarak hesap yapılması davalı taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hakka aykırı olmuştur.

O halde mahkemece yapılacak iş, uyulmasına karar verilen bozma ilamı doğrultusunda önceki karara esas alınan 19/04/2015 tarihli hesap raporundaki veriler yönünden davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek işlemiş devre sonunu ileri çekmemek ve bu tarihten sonra yürürlüğe giren asgari ücretleri rapora yansıtmamak suretiyle,

bu raporda esas alınan %87,5 miktarındaki kusur oranını bozma kararı doğrultusunda %75 olarak düzeltmek ve aynı kusur oranını gözeterek kurumca bağlanan gelirlerin rücuya kabil kısmını maddi tazminat alacağından tenzil ederek hesap edilmesi gereken 158.828,20 TL maddi tazminattan iş bu kararı temyiz eden davalı ... İnşaat San. Tic. A.Ş sorumluluğuna karar vermek; temyiz istemi reddolan diğer davalı ... İnşaat San.

Tic Ltd Şti yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek tahsilde tekerrüre yol açmayacak şekilde bu davalının 185.299,00 TL maddi tazminattan sorumlu olacağı şekilde karar vermekten ibarettir.

O halde, davalılardan ... İnşaat San. Tic. A.Ş vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.