Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/2751 K.2018/9580

Davacı, davalılardan ...... verene ait ...... yerinde 01/06/2000 – 16/07/2010 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istem......tir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar verm......tir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, ......in gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 01.06.2000-16.07.2010 tarihleri arasında davalı ......verene ait ...... yerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine il......kindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile “davacının davalı .........Ltd. Şti. nde 01.06.2000-06.04.2004 tarihleri arasında sigortaya bildirilmeyen 691 gün olarak tespitine, fazlaya il......kin talebin reddine” karar verilm...... ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilm......tir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmem...... ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşm...... içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına il......kin belgelerin ......veren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa ......yerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bit...... tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde ......yerinde çalışmış ve ......verenin resmi kayıtlara geçm...... bordro tanıkları yada komşu ......verenlerin aynı nitelikte ......i yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçm...... çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı ......verence davacı adına ......... numaralı davalı ......yerinden 11.04.2002-05.06.2002 ve ......... numaralı davalı ......yerinden 06.06.2002-31.03.2004 tarihleri arasında hizmet bildirildiği, ............ numaralı davalı ......yerlerinin 25.01.2001 tarihinde yasa kapsamında alındığı, davacının bir kısım yazılı evrak ibraz ettiği, sadece ......... numaralı davalı ......yerinin dönem bordrolarının getirtildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davalı ......yerlerinin tespitine karar verilen dönemin tamamında yasa kapsamında olmadığı anlaşıldığından, davalı ......verenin ihtilaflı dönemin tamamında faal olup olmadığı belirlenmeden, sadece bir davalı ......yerinin dönem bordrolarını getirterek eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak ......, ilgili vergi dairesinden davalı ......... numaralı ......verenin vergi mükellefiyetinin hangi tarihte başladığını ve ilgili ticaret sicilinden hangi tarihte tescil edildiğini sormak, davalı şirketin ticaret ve sanayi odasında hangi tarihten itibaren kayıtlı olduğunu araştırmak, davalı ......verenin ihtilaflı dönemin tamamında faal olup olmadığını belirlemek, davalı ......yerlerinin her ikisinin de ihtilaflı dönemin tamamına il......kin dönem bordrolarını getirtmek, bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak,

bordolarda adı geçen k......ilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde...............odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle ......yerine o tarihte komşu olan diğer ......yerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu ......yeri çalışanları; yoksa ......yeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.