Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/2830 K.2019/609

Davacı, davalılardan iş verene ait iş yerinde 15.02.2000-26.03.2003 tarihleri arasında geçen ve Kurum'a bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 15/02/2000-26/03/2003 tarihleri arasında davalı Belediyede geçen ve Kuruma bildirilmeye çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.Mahkemece davanın kabulü ile, davacının davalı ...'nda sürdürmüş olduğu çalışma nedeniyle sigortalılık başlangıç tarihinin 15/02/2000 tarihi olduğu,15/02/2000 tarihi ile 26/03/2003 tarihi arasında kesintisiz olarak 1121 gün cari asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine ilişkin 01/06/2015 tarihli 2015/34 E. 2015/153 K. sayılı ilamı davalılar vekiller tarafından temyizi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda.

Dairemizin 10/05/2016 tarihli 2015/20188 E. 2016/8274 K. sayılı ilamı ile " davacının ücretini ne şekilde aldığı hususu araştırılmamıştır. Halbuki davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Nitekim, davacıya ait kimi çalışmaların resmi kayıtlara intikal ettirildiği de tartışmasızdır.

Bunun dışında davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Davacının ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmi kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğuna göre davacının tespitine karar verilen dönemde çalıştığına ve ücretini aldığına ilişkin belgelerin araştırılmadan karar verildiği" gerekçesiyle bozulduğu, Mahkemece bozma ilamına yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile davacının 15/02/2000-26/03/2003 tarihleri arasında davalı ...'nda hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz olarak 1121 gün asgari ücret ile çalıştığının bu sürelerde sigorta kapsamında kaldığının tespitine karar verilmiştir.

Bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. 09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Davacının ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmi kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Kamu kurumlarında elden ödemeden söz edilemez.

Öte yandan, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 10/09/2014 Tarih ve 6552 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile değişik 7. maddesinin son fıkrasında; “ Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kurum'a re'sen ihbar edilir. İhbar üzerine davaya davalı yanında feri müdahil olarak katılan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabilir. ” hükmü yer almaktadır.

Yapılacak iş, davalı ... nezdindeki ihtilaflı döneme ait ücret tediye bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, gerektiğinde muhasebeci bilirkişi yardımıyla yerinde inceleme yaparak davacının ihtilaf konusu dönemlerde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri ortaya koymak, davacının hangi tarihlerde askerlik yaptığını ve davacıya ait vergi kaydı bulunup bulunmadığını ilgili yerlerden sormak,

davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip davacının çalışmasının niteliğini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de, davanın 6552 sayılı Yasanın 64. maddesi ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7. maddesine eklenen hükmün yürürlüğe girdiği 11/09/2014 tarihinden sonra açıldığı ve Sosyal Güvenlik Kurumunun bu hüküm gereğince davadaki sıfatının feri müdahil olduğu dikkate alınmaması hatalı olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.