Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/312 K.2018/9407

Davacı, davalılardan iş verene ait iş yerinde ...... süresi hariç çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

Dava, davacının 01/01/1998-11/11/2011 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde geçen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulup, davanın kabulü ile, davacının kuruma bildirimi hiç yapılmayan ...... öncesi 01/01/1998-07/05/2001 ve ...... sonrası 05/09/2003-11/06/2004 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla ......... tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığı yeterince araştırılmadan, uyuşmazlık konusu dönemin tamamını kapsar şekilde ......... tanıkları araştırılıp dinlenmeden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda; dinlenen ......... tanıklarının beyanları dikkate alındığında, ...... sonrası dönem yönünden mahkemece kurulan hüküm yerinde ise de, ...... öncesi dönem için, kayıtlara geçen tanıklar tespit edilip dinlenilmeden, nizalı dönemin tamamında çalışması olan kişiler dinlenilmeksizin ve kabul edilen sürelerde 01/02/1982 doğumlu olan davacının 18 yaşından küçük olduğu hususları ve eğitim öğretimine devam edip etmediği hususları yeteri kadar araştırılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Yapılacak iş; 1998-2001 yılları arasında davacının çalışmasını bilebilecek kayıtlara geçmiş tanıklar res'en saptanarak dinlenmeli, giderek bu tanıkların beyanları ile yetinilmediği takdirde...... Kurumu,......... odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve davacının yaşı itibari ile eğitiminin devam edip etmediği araştırılmalı, okula gitmediğinin tespiti halinde ve çalışma olgusu somut olarak ortaya konulması durumunda da 506 sayılı Yasa'nın 60-G maddesi dikkate alınmak suretiyle karar vermekten ibarettir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.