Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/3198 K.2019/4661

Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının müvekkili nezdinde herhangi bir çalışmasının bulunmadığını, ... 6. İş Mahkemesinin 2009/1055 esas 2011/837 karar sayılı alacak davasında verilen kararın bu dava için delil oluşturmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Kurumu Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacı iddiasının kurum kayıtlarına eşdeğer belgelerle ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulü ile davacının davalı nezdinde 25.12.2006-14.01.2008 ve 18.05.2008-14.11.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu

Davalı SGK vekili; salt tanık anlatımlarına dayanılarak karar verilmesinin yerinde olmadığını, davanın kamusal niteliği gereği re'sen araştırma yapılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

... 6.İş Mahkemesinin 2009/1055 E.2011/837 K.sayılı alacak davasında da dinlenen tanıkların beyanları doğrultusunda davacının hizmet süresi 25.12.2006-14.01.2008,18.05.2008-14.11.2009 olarak kabul edilerek bir kısım hak ve alacaklara hükmedildiği,bu haliyle mahkeme kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından” mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalıların istinaf başvurusunun Esastan Reddine karar verilmiştir.

E)Temyiz:Davalı SGK vekili;istinaf dilekçesini tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı işveren tarafından Kuruma bildirilen hizmetinin olmadığı, tespiti istenen dönemde davacının başka işyerinden çalışmasının bulunmadığı, ... 6.İş Mahkemesinin 2009/1055 E.2011/837 K.sayılı alacak dosyasında görülen alacak davası sonucunda; dinlenen tanıkların beyanları doğrultusunda davacının hizmet süresi 25.12.2006-14.01.2008,18.05.2008-14.11.2009 olarak kabul edilerek bir kısım hak ve alacaklara hükmedildiği,karar ilamı 23.09.2011 tarihinde temyiz edilmemesi üzerine kesinleştiği, davacı tanıklarının beyanlarının alındığı, bodro tanığı ...'ın beyanının alındığı, işyeri dönem bordrolarının gönderildiği, davalı işyerinin 17.01.2000 tarihinde 506 sayılı yasa kapsamına alındığı ve faal olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, ihtilaflı dönemin tamamını kapsar şekilde yeteri kadar bordro tanığı dinlemeksizin çelişkili tanık beyanlarına itibar edilmekle eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, celbedilmiş olan ihtilaflı dönem bordrolardan tespit edilecek başkaca bordro tanıklarının beyanlarına başvurmak ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının ihtilaflı dönemde fiili ve kesintisiz bir çalışmasının olup olmadığı hususunda yöntemince beyanlarını almak, komşu işyeri tanıklarının ihtilaflı dönemlerde çalışıp çalışmadığının denetlenebilmesi için hizmet cetvelleri ile işyeri sahiplerinin vergi kayıtlarını istemek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği de nazara alınıp gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ve araştırma neticesi yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesi'nce hatalı değerlendirme sonucu davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebepten dolayı ortadan KALDIRILMASI, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.